Israëlische
politieke partijen
(laatste
update 2-5-2009)
Wat zou U gestemd hebben in de Israëlische verkiezingen?
Zie Kieskompas
Israël.
Zie ook:
Interview
met Israelische minister Avigdor Lieberman
Barak
wil binnen 3 jaar vredesakkoord met Palestijnen
Nieuwsblog
berichten over verkiezingen 2009:
===============================================
Hieronder
de verkiezingsuitslagen van de afgelopen jaren, enkele observaties, en
een
overzicht van de partijen met hun belangrijkste punten en opmerkingen.
Verkiezingsuitslagen
2003-2006-2009
De politieke partijen in
Israël, met aantallen zetels in de 16de, 17de en 18de Knesset.
De
Knesset telt in totaal 120 zetels.
|
Naam
|
Positie
|
Leiders
|
Zetels
2003
|
Zetels
2006
|
Zetels
2009
|
|
+ Kadima
|
centrumrechts,
Zionistisch,
|
Tzipi Livni
|
*
|
29
|
28 |
|
+ Likoed
|
rechts,
Zionistisch,
kapitalistisch
|
Benjamin
Nethanyahu
|
40
|
12
|
27 |
|
+ Yisrael Beiteynu
|
extreem rechts,
Zionistisch
|
Avigdor Lieberman
|
**
|
11
|
15 |
* Labor
(Arbeiderspartij) |
centrumlinks,
Zionistisch |
Ehud Barak |
21 |
19 |
13 |
| + Shas |
ultra-orthodox,
centrum-rechts, niet-Zionistisch |
Eliyahu Yishai
|
11 |
12 |
11 |
|
(Agudath Yisrael)
+ United Torah Judaism
****
(Degel Hatorah) |
ultra-orthodox,
rechts, niet-Zionistisch
ultra-orthodox,
gematigd, niet- Zionistisch |
Yakov Litzman
(Moshe Gafni
Avraham
Ravitz) |
3
2 |
6 |
5 |
|
+ Nationale Unie
|
extreem
rechts,
Zionistisch
|
Ari Ariel, Aryeh Eldad
|
7
|
**
|
4 |
|
- NRP (Nationaal
Religieuze Partij)
+ Jewish Home
|
extreem rechts,
religieus Zionistisch
|
Daniel Hershkovitz
|
6 ***
|
9
|
3 |
* Meretz
(Yahad of
Ya'ad) |
links,
seculier,
Zionistisch |
Haim
Oron |
6 |
5 |
3 |
|
+ Hadash
|
communistisch en
anti-Zionistisch
("Arabische" partij)
|
Muhamed Barakeh
|
3
|
3
|
4 |
| + Verenigde
Arabische
Lijst (Ra'am-Ta'al) |
anti-Zionistisch,
inclusief islamisten
("Arabische"
partij) |
Ibrahim Sarsour |
2 |
4 |
4 |
|
+ Nationale
Democratische Vergadering (Balad)
|
progressief en
anti-Zionistisch
("Arabische" partij)
|
Jamal Zahalka
|
3
|
3
|
3 |
| + Gil
(Gepensioneerden) |
ouderenpartij |
Rafi Eitan
|
0 |
7 |
0 |
|
Voormalig: |
|
|
|
|
|
| - Shinui |
centrum,
Zionistisch, kapitalistisch
|
Tommy
Lapid |
15+ |
0 |
- |
| - Noy |
centrum-rechts |
David Tal |
1# |
0 |
- |
*
Kadima werd
in november 2005 opgericht door premier Ariel Sharon. 13 Likoed en 1
Labor
Knessetleden sloten zich erbij aan.
**
Yisrael Beiteynu en
de Nationale Unie partij deden als gezamenlijke lijst mee in 2003; in
2006 vormde de Nationale Unie een lijst met de NRP.
***
NRP had voor de verkiezingen van 2006 nog
4 zetels, daar Effie Eitam en Yitzhak Levy zich hadden
afgesplitst om de
nog extreemrechtsere Hernieuwde Nationaal Zionisme Factie te vormen. In
2009 is de NRP opgevolgd door Jewish Home.
**** Sinds 2006 op een
gezamenlijke lijst
als "Verenigd
Torah Judaïsme" (Yahadut Hatorah).
+
Shinui had
voor de verkiezingen van 2006 nog 14 zetels over, daar 1 lid was
geroyeerd.
#
David Tal
stapte uit de Shas partij en sloot zich aan bij Amir Peretz's partij Am
Ehad,
maar verliet Am Ehad toen die partij fuseerde met Labor.
___________________________________________________________________________
De
verkiezingen van 28-3-2006:
Kadima won
in 2006 wat minder sterk dan verwacht, en Labor deed het
relatief
goed.
Verrassend goed scoorden Yisrael Beiteinu (Lieberman, extreem rechts),
Gil
(ouderenpartij), en Shas (ultra-orthodox). De stemmen voor Yisrael
Beiteinu en
Gil werden wel als proteststemmen gezien, tegen Likud's harde
sociaal-economische beleid en de terugtrekking uit Gaza. Labor
profileerde zich
met name op sociale thema's. Naast veiligheid, dat altijd een
belangrijk thema
is in de Israëlische verkiezingen, speelden
sociaal-economische zaken dit keer
duidelijk ook een belangrijke rol.
Hoewel Kadima met afstand de grootste partij werd, was
het moeilijk voor haar om een stabiele coalitie samen
te
stellen. Aangezien
Kadima werd
gevormd als afsplitsing van Likud, omdat Sharon binnen de Likud zoveel
tegenstand ondervond voor
het
ontruimen van nederzettingen, lag een coalitie met Labor,
aangevuld
met Shas
en Gil (de gepensioneerden partij) voor de hand.
De
verkiezingen van 2006 kenden een historisch lage opkomst van 63%, wat
opmerkelijk was
gezien het feit dat er belangrijke thema's op het spel stonden, en
volgens
sommigen was het zelfs een beetje een referendum achteraf over de
eenzijdige
terugtrekking uit Gaza en de vraag of Israël zich ook uit
delen van de
Westoever eenzijdig moest terugtrekken.
Waarom
dan zo'n lage opkomst?
* Slechts de helft van de jongeren is gaan stemmen.
* Voor velen was Sharon de leider, en hadden ze weinig vertrouwen in
iemand
anders.
* Door verschillende corruptieschandalen, en het overlopen van
verschillende
politici naar andere partijen, had men geen vertrouwen meer in de
politiek.
___________________________________________________________________________
De
partijen in de Knesset
Kadima
Partijleider: Tzipi Livni
Website: http://www.kadima.org.il/
(Hebreeuws)
Hoofdprogrammapunten:
- Steunt
vredesonderhandelingen op
basis van de 'Routekaart naar Vrede', waarin uiteindelijk een
Palestijnse staat zou worden opgericht zoals op de Annapolis
conferentie verwoord. Weigert te onderhandelen met
Hamas als leider van de PA tenzij Hamas Israëls bestaansrecht
en eerdere verdragen met de PA
erkent en alle geweld beëindigt.
- Geen verdere eenzijdige
terugtrekkingen, maar Israël behoudt zich wel het recht voor
om unilateraal haar definitieve grenzen te trekken als de Palestijnen
zich niet houden aan hun verplichtingen onder de Routekaart.
- Wil de grote
nederzettingenblokken (Ariel, Gush Etzion en Ma'alei Adumim) binnen de
uiteindelijke grenzen van Israël hebben. (Bij de verkiezingen
van 2006 werd hierbij ook Oost-Jeruzalem genoemd.)
- Bestuurlijke
hervormingen om de
macht van Centrale Comités binnen politieke partijen in te
perken.
- Voortzetten van
ontwikkeling naar
een gematigde markt-economie.
- Wil wetgeving invoeren
ten
behoeve van burgerlijk huwelijk en begraven.
Kadima (of
Qadima,
Hebreeuws voor "voorwaarts") is de partij opgericht in november 2005
door premier Ariel Sharon uit de Likoed. In november 2005 kwam de
regering
Sharon ten val, nadat Amir Peretz tot leider van de Labor partij was
gekozen,
die vervolgens uit de regeringscoalitie stapte. Sharon besloot dat hij
niet
verder kon met Likoed, omdat Likoedleden die kwaad waren over de
terugtrekking
uit de Gazastrook hem het verder regeren onmogelijk maakten. Hij
richtte daarom
Kadima op, waarbij zich 13 Knessetleden van Likoed en 1 van Labor
aansloten,
alsook zijn vice-premier Ehud Olmert en Labor-veteraan Shimon Peres (de
huidige president).
Kadima zegt de Routekaart naar Vrede te willen volgen (volgens de
Israëlische
interpretatie, die eist dat de Palestijnen hun terreurgroepen
ontmantelen
voordat onderhandelingen kunnen doorgaan).
Kritiek en
opmerkingen over Kadima:
Onder
leiding van
Ehud Olmert heeft Kadima weinig bereikt. Het Kadima plan voor verdere
eenzijdige terugtrekking uit delen van de Westoever werd al snel op
sterk water gezet na een geweldsescalatie bij de Gazastrook en een
slecht verlopen oorlog met Hezbollah in 2006. De reputatie van premier
Olmert liep verdere schade op door een reeks van corruptieschandalen
die uiteindelijk tot zijn aftreden en nieuwe verkiezingen leidden. Het
voorspelde uiteenvallen van de partij na de uitschakeling van Sharon,
bleef vooralsnog uit.
Labor
(Arbeidspartij)
Partijleider: Ehud Barak
Website: www.Avoda.org.il (Hebreeuws)
Hoofdprogrammapunten:
- Wil onderhandelen met de
PA van Mahmud
Abbas,
zonder Israëls veiligheidsbelangen te compromiteren.
- Steunt de oprichting van een
Palestijnse staat, met ontmanteling van geisoleerde Joodse
nederzettingen..
- Wil minimumlonen verhogen en
sociale voorzieningen uitbreiden voor ouderen en gehandicapten.
- Wil op gebied van religie de
status quo handhaven.
Labor is
een
sociaal-democratische partij opgericht in 1968 als een fusiepartij van
Mapai,
Ahdut Ha'avoda - Poalei Tziyon en Rafi. Haar voorganger Mapai met name
had
vanaf 1930 het voortouw gehad bij het opbouwen van de
Joods-Zionistische staat,
en had haar vanaf de onafhankelijkheid onafgebroken geleid in
coalitie-regeringen met kleinere partijen. Labor steunt officieel
sociaal
pluralisme en gelijkheid, en sinds de jaren '90 staat ze een vrije
markt
"met een ziel" voor. Buitenlands beleid is doorgaans centrumlinks. Na
de Zesdaagse Oorlog steunde Labor de vestiging van nederzettingen in de
Jordaanvallei, bij Hebron en in sommige andere delen van de bezette
Westoever
en Gazastrook, maar niet in de dichtbevolkte gebieden. Vanaf 1992,
onder
aanvoering van Yitzhak Rabin, steunde ze vredesonderhandelingen met de
Palestijnen in het Oslo-vredesproces. Vanaf haar oprichting tot aan de
laatste
verkiezingen is Labor meer dan de helft van haar Knesset zetels kwijt
geraakt.
Partijvoorzitters van Labor waren Levi Eshkol (1968-69), Golda Meir
(1969-74),
Yitzhak Rabin (1974-77; 1992-95), Shimon Peres (1977-92;
1995-97;
2003-05), Ehud Barak (1997-2001), Binyamin Ben-Eliezer (2001-02), Amram
Mizna
(2002-03). Labor leverde de Israëlische premier in 1968-77;
1984-86; 1992-96;
en 1999-2001. In november 2005 werd Amir Peretz als leider gekozen, die
na de Tweede Libanon Oorlog plaats moest maken voor oud-premier Ehud
Barak.
Kritiek en
opmerkingen over Labor:
Labor
heeft flinke verliezen geleden in vorige verkiezingen, en Barak heeft
sinds zijn terugkeer nog weinig indruk gemaakt. Het socialistische
verleden van Labor is flink verwaterd, en menigeen ziet nauwelijks nog
verschil met Kadima.
Likoed
Partijleider: Binyamin
Netanyahu
Website: http://en.netanyahu.org.il/ (engelstalig)
Hoofdprogrammapunten:
- Verklaart zich bereid over vrede
te onderhandelen met een Palestijns leiderschap dat "niet door
terreur gecomprimeerd is", maar weigert te onderhandelen met
Hamas of een leden van een door Hamas geleide PA.
- Wil om vrede te bevorderen in
eerste instantie de Palestijnse economie steunen ("economisch
vredesplan").
- Tegen het ontruimen van
de grotere nederzettingen.
- Voortzetting van de economische
hervormingen die Netanyahu als Minister van Financiën begon.
- Wil op gebied van religie en
staat de status quo handhaven.
Likoed is navolger van de
revisionistische Herut partij van Menachem Begin, die met verschillende
andere
partijen fuseerde tot in 1972 de Likoed tot stand kwam en een
machtsblok
van
betekenis werd. De Likud werd mede door Ariel Sharon opgericht, die de
partij
weer verliet en later terugkeerde. Vanaf 1977 heeft Likud meerdere
regeringen
geleid, soms in coalitie met Labor. Haar grootste verdienste was het
vredesverdrag met Egypte in 1979, echter nadien stortte zij
Israël in de (eerste)
Libanon Oorlog, en in de jaren '90 verzette Likud zich fel tegen het
door de
regering Rabin geleide Oslo-vredesproces.
Kritiek en
opmerkingen over Likud:
Likud
verloor veel van haar betere leden in 2005-2006
aan Kadima. Er is wel nieuwe aanwas, maar die lijkt verdeeld
te
zijn tussen een linker- en een rechtervleugel. Benjamin
Netanyahu's
laatste termijn als premier (eind jaren '90) was geen groot succes, en
zijn keiharde
economische politiek heeft veel van de traditionele achterban, die uit
(de
vaak
arme) Russische immigranten en Sefardi (Joden uit Arabische landen)
bestond,
van zich vervreemd. Een deel daarvan lijkt naar Yisrael Beteinu te zijn
uitgeweken.
-------------------------------------
Meretz-Yachad
Partijleider: Haim Oron
Website: www.Meretz.org.il
Hoofdprogrammapunten:
- Linkse sociaal-democratische
seculiere partij.
- Steunt een eerlijke vrede tussen
Israël en haar buren.
- Steunt sinds lange tijd directe
onderhandelingen met de Palestijnen, maar erkent dat directe
onderhandelingen met Hamas nu niet opportuun is.
- Wil nederzettingen ontruimen en
volledige terugtrekking uit de Westoever.
- Steunt staatserkenning van
niet-orthodoxe stromingen en gelijke erkenning van vader-joden.
- Speerpunten mensenrechten,
burgerrechten en sociale rechtvaardigheid.
- Speerpunten ecologie en
milieubescherming.
- Zet zich in tegen discriminatie
van de Israëlische Arabieren.
Meretz was in 1992
gevormd als een samenwerking van drie eerdere linkse partijen die het
vredeskamp een sterke parlementaire vertegenwoordiging wilden geven. De
partij
kreeg in 1992 12 zetels, in 1996 9 en in 1999 10 zetels. Vanwege de
tweede
Intifada en de daaropvolgende verrechtsing binnen de
Israëlische politiek zakte
de partij naar 6 zetels in 2003 en 4 zetels in 2006. De huidige partij
Meretz-Yachad is een fusie van eind 2003 tussen de oorspronkelijke
Meretz en
Yossi Beilin's Shahar.
Kritiek en
opmerkingen over Meretz:
Meretz
leed bij de laatste verkiezingen een nederlaag omdat de partij en haar
leiderschap het mislukken van de vredesonderhandelingen en het
uitbreken van de
tweede Intifada grotendeels aan Israël zelf weet. Leider Yossi
Beilin was
medeverantwoordelijk voor de Oslo Akkoorden (toendertijd als minister
voor
Labor) en bleef na het fiasco daarvan verklaren dat Arafat te
vertrouwen was,
en vrede mogelijk is met verdere Israëlische concessies.
Beilin, in het
buitenland populair als een van de architecten van het zogenaamde
Geneefse
Akkoord, dat vergaande concessies voorstaat in ruil voor vrede, is in
eigen
land ook om 'persoonlijke' redenen niet erg populair: hij geldt als
over-ambitieus en heeft andere politici van zich vervreemd.
Nationale
Democratische Vergadering (Balad)
Partijleider: Jamal
Zahalka
Website: www.Balad.org
Hoofdprogrammapunten:
- Israëlische Arabische
partij.
- Israël moet een
democratische staat voor al haar inwoners zijn, zonder Joods karakter.
- Steunt recht op terugkeer van
Arabische vluchtelingen uit de oorlog van 1948.
- Volledige Israëlische
terugtrekking uit de Westoever en Oost-Jeruzalem
- Steunt oprichting van een
Palestijnse staat.
Kritiek en
opmerkingen over Balad:
Alle
drie de Arabische partijen (Balad, Hadash en de Verenigde Arabische
Lijst, zie
hieronder) wijzen het Joodse/Zionistische karakter van Israël
af, en maken
samenwerking met andere partijen daarmee welhaast onmogelijk. De
leiders van
deze partijen scharen zich vaak openlijk achter de Palestijnen en doen
mee aan
demonstraties tegen bijvoorbeeld de afscheidingsbarrière,
wat vanuit hun
positie begrijpelijk is en bovendien legitiem (rechtse politieke
leiders waren
ook aanwezig bij acties van de kolonisten tegen ontruimingen), maar hen
wel van
de rest van de politiek vervreemdt. Zij hebben dan ook altijd in de
oppositie
gezeten, maar gaven wel gedoogsteun aan Barak in 1999-2000. Veel
Israëlische
Arabieren stemden overigens op Barak in 1999, maar hij verspeelde hun
steun
door zowel nogal dubieuze uitspraken over Arabieren als het harde
optreden van
de politie tegen Israëlische Arabieren aan het begin van de
Intifada, waarbij
13 Israëlische Arabieren omkwamen.
Nationale
Unie [ -Nationaal Religieuze Partij (Mafdal) ]
Partijleider: Ari
Ariel, Aryeh Eldad
Website: www.Leumi.org.il, www.Mafdal.org.il
Hoofdprogrammapunten:
- Coalitie van rechtse partijen,
zowel religieus (NRP) als seculier (Moledet & Tekuma).
- Tegen verdere terugtrekkingen van
de Westoever, op veiligheids-, Bijbelse en Zionistische gronden.
- Tegen enige concessies aan de
Palestijnse Autoriteit en tegen onderhandelingen met de PA of Hamas.
- Tegen het oprichten van een
Palestijnse staat.
- Voor vrijwillige verhuizing van
Arabieren in de vluchtelingenkampen op de Westoever en Gaza naar andere
Arabische landen.
- Streng veiligheidsbeleid.
- Versterken van het staats
onderwijs systeem.
NRP - Nationale
Religieuze Partij -
(Hebreeuws: "Mafdal - Mifleget haPoalim Dati-Leumi" betekent
Nationale Religieuze Arbeiders Partij) - Orthodox Joodse Zionistische
partij
die oorspronkelijk socialistisch was en verschillende Kibboetsen
stichtte.
Verbonden met de Mizrahi religieuze beweging. In de jaren '60 begon de
partij
afstand te nemen van haar traditionele ideologie onder invloed van Gush
Emoenim. NRP werd het thuis van de "Groter Israël" (Eretz
Yisrael
Hashleimah) ideologie van het bouwen van nederzettingen op de Westoever
en in
de Gazastrook, gebieden die in 1967 door Israël waren bezet.
Kritiek en
opmerkingen over de
Nationale Unie-Nationaal Religieuze Partij:
De
ideologie van de NU-NRP om de bezette gebieden geheel te houden en
koloniseren
is onhoudbaar als Israël een Joodse en democratische staat wil
blijven. Het is
dan ook de vraag hoe 'vrijwillig' de verhuizing van de Palestijnen naar
Arabische buurlanden wat hen betreft uiteindelijk zal zijn.
Shas
Partijleider:Eliyahu
Yishai
Website: www.shasnet.org.il
Hoofdprogrammapunten:
- Sefardische religieuze beweging,
geleid door spiritueel mentor Rabbi Ovadia Yosef.
- Regeringsbeleid moet gebaseerd
zijn op strikte Joodse wet.
- Was in het verleden bereid land
voor vrede te ruilen, maar komt hier enigszins op terug vanwege de
toegenomen terreur.
Shas werd opgericht in
1984, mede
vanwege de ondervertegenwoordiging van Sefardische Joden in de
Israëlische
politieke, religieuze en maatschappelijke leiding. De partij begon met
4 zetels
in 1984 en was in 1999 tot 17 zetels gegroeid.
Kritiek
en opmerkingen over Shas::
Rabbi Ovadia Yosef is meermaals in opspraak geweest vanwege dubieuze
uitspraken
over bijvoorbeeld Arabieren. Shas heeft aan verschillende
regeringscoalities
deelgenomen (met name om links aan een meerderheid te helpen), en wist
in ruil
daarvoor veel geld binnen te slepen voor de Yeshiva's (Joods-orthodoxe
scholen)
en andere religieuze zaken. Volgens critici drukken religieuze partijen
een te
groot stempel op de politiek en het maatschappelijk leven (bijvoorbeeld
huwelijksrecht, Shabbat), doordat zij vaak onmisbaar zijn in coalities.
Shinui
Partijleider: Ron Lowenthal
Campagne
leuzen: Shinui - thuis van
seculiere
Israëli's en de middenklasse
Website: www.Shinui.org.il
Hoofdprogrammapunten:
- Liberale, Zionistische, seculiere
partij.
- Voor een seculiere staat met
scheiding van religie en staat.
- Voorstander van een territoriaal
compromis voor vrede, maar voor een streng veiligheidsbeleid.
- Steunt een vrije markt en
privatisering van overheidsbedrijven.
Kritiek en
opmerkingen over Shinui:
Shinui
werd in de verkiezingen van 2006 geheel weggevaagd. Kadima heeft haar
vervangen
als
Israëls centrumpartij, zonder de principieel anti-religieuze
standpunten van
Shinui.
Hadash -
Democratisch Front voor Vrede en Gelijkheid
Partijleider: Mohammad
Barakeh
Website: www.Hadash.org.il
Hoofdprogrammapunten:
- Communistische ideologie.
- Wil de positie van achtergestelde
Israëli's verbeteren.
- Het opstellen van een
democratische en seculiere grondwet.
- Verbetering van rechten van
Israëlische Arabieren en vrouwen.
- Steunt Israël als staat
voor al haar inwoners i.p.v. 'Joodse Staat'.
- Steunt de oprichting van een
Palestijnse staat.
- Steunt recht op terugkeer voor
Palestijnse vluchtelingen van 1948 als zij dat willen, of anders
compensatie voor de achtergelaten eigendommen.
Kritiek en
opmerkingen over Hadash:
(Zie
ook eerder bij Balad.) De leus "twee staten voor twee volken" is in
tegenspraak met haar programma: Israël moet voor zowel Joden
als Arabieren
(inclusief vluchtelingen) worden, en Palestina voor de Arabieren. Op
termijn
zal dit leiden tot "twee staten voor één volk",
daar Israël zijn
Joodse meerderheid zal verliezen als de vluchtelingen daarheen zullen
terugkeren.
Verenigde
Arabische Lijst
Partijleider: Ibrahim
Tzartzur
Hoofdprogrammapunten:
- Unie van drie
Israëlisch-Arabische partijen - Verenigde Arabische Partij
(Ra'am), Arabisch Nationale Partij (Mada) en Islamitische Beweging.
- Israël moet een staat
worden voor al haar inwoners zonder duidelijk Joods karakter.
- Volledige Israëlische
terugtrekking van de Westoever, Gazastrook en Oost-Jeruzalem.
- Oprichten van een Palestijnse
staat met Jeruzalem als hoofdstad.
- Recht op terugkeer voor
Palestijnse vluchtelingen van 1948.
Kritiek en
opmerkingen over Verenigde
Arabische Lijst:
Zie
eerder bij Balad.
Torah en
Shabbat Judaïsme cq.
Verenigd Torah
Judaïsme ("Yahadut Hatorah")
coalitie van Agudath Yisrael en Degel Hatorah)
Partijleider: Yakov
Litzman
Hoofdprogrammapunten:
- Coalitie van Ashkenazi
ultra-orthodoxe partijen.
- Regeringsbeleid moet gebaseerd
zijn op Joodse wet.
- Gelooft dat het Land van
Israël door God aan het Joodse volk werd gegeven.
- IJvert voor overheidssteun aan
hun religieuze instituties.
Agudath Yisrael is
een partij van
ultra-orthodoxe Joden, opgericht in Polen in 1912 en in de vroege jaren
'20 in
Palestina gevestigd. Agudath Yisrael was niet-Zionistisch of
anti-Zionistisch
en erkende de Joodse staat niet. De partij ging verschillende coalities
aan, en
gaat van tijd tot tijd samen met Degel Hatorah om de Verenigd Torah
Judaïsme
partij te vormen. Zij willen dat de staat religieuze
wetten volgt en
financiële steun verleent aan hun scholen en religieuze
instituties. Hoewel
niet-Zionistisch, steunen zij doorgaans de bezetting en stemmen met
rechts mee
tegen vredesonderhandelingen en compromissen. Zij zijn niet
echt
theocratisch, omdat ze zich alleen in religieuze zaken principieel
uitlaten.
(Dit onderscheidt hen van standpunten binnen de NRP die een
religieus-Joodse
regering voorstaan die haar interpretatie van religieuze wetten op het
gehele
publieke leven wil opleggen.)
Degel Hatorah Party - Litouwse ultra-orthodoxe Haredi partij, opgericht
onder
het spirituele leiderschap van Rabbi Eliezer Menahem Shach voor de
verkiezingen
van 1988. Haar leider is Rabbi Avraham Ravitz. De partij won twee
Knesset
zetels en trad toe tot de regering van nationale eenheid. In latere
verkiezingen deed zij mee in een gezamenlijke lijst met Agudath Yisrael
onder
de naam Verenigd Torah Judaïsme. De partij is vooral
geïnteresseerd in
financiering voor haar scholen en religieuze instellingen en in het
verheffen
van religieuze wetten tot staatswetten. In haar buitenlandse beleid is
zij niet
militant.
Yisrael
Beitenu-'Israël is ons Thuis'
Partijleider: Avigdor
Lieberman
Website:
http://beytenu.org/
Hoofdprogrammapunten:
- Rechts-nationalistische partij.
- Hamert op veiligheid en
misdaadbestrijding.
- Wijst onderhandelingen met een
door Hamas-geleide PA af.
- Wil de grenzen van
Israël aanpassen om een maximaal aantal Joden en minimaal
aantal Arabieren binnen de toekomstige permanente grenzen van
Israël de hebben, door Israëlisch land met veel
Arabieren (de Arabische driehoek in Noord-Galilea) uit te ruilen voor
grote nederzettingenblokken en de Jordaanvallei.
Kritiek en
opmerkingen over Yisrael Beitenu:
Deze partij heeft bij de verkiezingen onverwacht veel stemmen behaald,
met name
van Russische immigranten die zich door Likud in de steek gelaten
voelden.
Volgens critici wil zij de Israëlische Arabieren gedwongen uit
Israël
verplaatsen, en was haar campagne doordrenkt van racistische
uitlatingen. Een
landruil waarbij Israëlische Arabieren deel worden van een
toekomstige
Palestijnse staat (waarvan wij ons overigens afvragen of Lieberman die
überhaupt voorstaat) is alleen mogelijk indien beide partijen
met zo'n uitruil
instemmen. Israëlische Arabieren zijn Israëlische
staatsburgers en volgens de
Israëlische wet kan men niemand op grond van zijn etniciteit
zijn
staatsburgerschap afnemen.
Gil
(Gepensioneerden partij)
Partijleider: Rafi
Eitan
Hoofdprogrammapunten:
- Komt op
voor de belangen van de ouderen.
Kritiek en
opmerkingen over GIL:
Deze
partij heeft geheel onverwacht 7 zetels
behaald. Zij weigert zich tot nu toe over andere onderwerpen dan de
belangen
van gepensioneerden uit te laten, en heeft aangekondigd iedere coalitie
te
willen steunen die aan haar eisen wat dit betreft tegemoet wil komen.
Het
schijnt dat ook niet-gepensioneerden op deze partij hebben gestemd, uit
onvrede
over hun verslechterde situatie. Men kan de winst van Gil dan ook
beschouwen
als een proteststem tegen het harde economische beleid van de afgelopen
jaren.
Bronnen:
http://www.israelvotes.com/
http://www.zionism-israel.com/dic/politicalsystem.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Category:Political_parties_in_Israel
http://www.imra.org.il/story.php3?id=28901
Voor eerdere
verkiezingen in Israël zie de op CIDI website (in pdf-formaat):
Verkiezingen
in Israel - 28 januari 2003
Verkiezingen
in Israel - 17 mei 1999
______________________________________________________________
©
Dit artikel is copyright Israël-Palestina Informatie, afgezien
van onderdelen waarvoor andere bronnen worden vermeld. Voor
overname
gelieve kontakt met ons op te nemen via het e-mail adres. Beperkte
citaten voorzien van een link naar deze webpagina zijn toegestaan.
______________________________________________________________
Websites over
Israël-Palestina en het Midden-Oosten Conflict:
* A Brief
History of Israel and Palestine and the Conflict,
The
Early
History of Zionism and the Creation of Israel, and many other
articles on
MidEastWeb for
Coexistence
- Middle East news & background, history, maps and opinions
* Wikipedia
categories Israel
and Zionism, Palestine
and Middle
East
*
Council for
Peace and Security (Israel) * One Voice Movement
* Ariga's PeaceWatch - on the
Israeli-Palestinian conflict and Middle East peace
* Middle East Analysis
*
Israel
News * Israel:
Like This, As If (blog)
*
Zionism
and Israel Information Center
* ZioNation -
Progressive Zionism and Israel Web Log
* IMO -
Israël & Midden-Oosten Blog (Nederlandstalig)
* Virtuele Encyclopedie van het
Conflict Israël-Palestina (
Nederlandstalig)
*
Israël
Informatie Linkpagina (
Nederlands
/ Engels)
*
Israël
& Palestijnen Nieuwsblog (
Nederlands / Engels)
