Rabbi Ovadia Yosef heeft weer eens voor een hoop opschudding gezorgd. In een wekelijkse preek wenste hij Abbas en andere Palestijnen die Israël haten dood, en wilde graag dat God dit voor hem regelde (wat maakt dat de Palestijnse aantijging dat hij tot genocide opriep onjuist is, al vind ik de grens wat dat betreft dun. Hij en andere religieuze fanatici helpen God soms graag een handje, en hun oproepen kunnen bovendien ook anderen op ideeën brengen om dit te doen). Zijn uitspraken zijn walgelijk en ik begrijp niet dat Shas hem niet tot de orde heeft geroepen en hij nog steeds zo'n hoge positie inneemt. Hij schijnt vroeger ook een aantal goeie zaken te hebben gedaan, met name voor de Sefardische gemeenschap, en Shas te hebben opgericht (zie bijvoorbeeld Barry Rubin), maar de laatste jaren hoor je vooral over hem als hij weer eens een idiote en van haat vervulde uitspraak doet. Volgens Rubin is de bijna 90 jarige Yosef inmiddels behoorlijk seniel aan het worden.

In Israël zijn zulke uitspraken een uitzondering, en zorgen ze voor opschudding en felle kritiek. Onder de Palestijnen en in de Arabische media zijn zulke uitspraken heel normaal, en zorgen zelden voor opschudding. In Arabische kranten, in TV series, en door geestelijken wordt geregeld opgeroepen tot het doden van Joden, die vervloekt zouden zijn door Allah en de zonen van apen en varkens. Hamas leiders laten zich geregeld in dit soort bewoordingen uit en op Al Aqsa TV leren de kleintjes dat je je leven en bloed voor de bevrijding van Palestina moet geven, en de verderfelijke heidense Joden gedood en verdreven moeten worden. In het handvest van Hamas wordt de Hadith aangehaald waarin wordt opgeroepen tot het doden van alle Joden voordat het Einde der Tijden kan aanbreken. Maar niet alleen Hamas TV en Hamas geestelijken laten zich in dergelijke bewoordingen uit, de Palestijnse Autoriteit van president Abbas en zijn Fatah partij kunnen er ook wat van. Op de PA televisie is geregeld een filmpje te zien geweest voor kinderen waarin een nog heel jong meisje vertelt hoe zij in de voetsporen van haar moeder wil treden die zichzelf in Israël had opgeblazen. Terroristen zoals Dalal Mughrabi, verantwoordelijk voor de dood van 37 Israëlische burgers waaronder zeker 10 kinderen, worden als helden vereerd en als rolmodel voor de kinderen voorgesteld. Naar Mughrabi zijn niet alleen een plein in Ramallah, maar ook allerlei kinderactiviteiten zoals zomerkampen en een meisjesschool vernoemd. Ook sportevenementen worden vaak naar terroristen genoemd. Vorige week waren zowel president Abbas als premier Fayyad aanwezig bij de begrafenis van een van de planners van de moord op de Israëlische Olympische ploeg in 1972. In een PA krant werd hij als volgt omschreven:

Everyone knows that Amin Al-Hindi was one of the stars who sparkled at one of the stormiest points on the international level - the operation that was carried out at the [Olympics] sports stadium in Munich, Germany, in 1972. That was just one of many shining stations."
"The Palestinian leadership, along with President Mahmoud Abbas, parted yesterday from the body of the Fatah leader and fighter patriot Amin Al-Hindi. This was at an imposing official military funeral that was held at the [PA] headquarters to bid farewell to the Shahid (Martyr)...
[Al-Hayat Al-Jadida, Aug. 20,2010]

Ik heb nog nooit kritiek van een Palestijn op deze praktijken gelezen, op de continue verheerlijking van geweld tegen Israëlische burgers. Voor de duidelijkheid: het gaat niet om gewapend verzet tegen soldaten in Palestijnse steden, waar nog enig begrip voor op te brengen is (overigens gaan Israëlische soldaten momenteel nog slechts sporadisch Palestijnse steden binnen, naar aanleiding van concrete aanwijzingen dat een aanslag wordt voorbereid), maar om aanslagen binnen Israël op Israëlische burgers. Het is opvallend dat deze opruiing door westerse media bijna volkomen wordt genegeerd terwijl de uitspraken van Yosef prominent werden gebracht en in NRC Handelsblad zelfs op de voorpagina stonden.
NRC beweerde verder dat de aanstaande onderhandelingen met de Palestijnen hiermee direct onder druk komen te staan, en Netanyahu zou zich slechts hebben gedistantieerd zonder de woorden van de rabbijn te veroordelen. Dat laatste is natuurlijk pure interpretatie. Netanyahu heeft gezegd dat deze woorden niet zijn of het regeringsstandpunt weergeven en Israël vreedzame betrekkingen met de Palestijnen nastreefde. Het had misschien wat steviger gemogen, maar het lijkt me evident dat Netanyahu, die sinds zijn aantreden pleit voor onderhandelingen, deze opmerkingen niet onderschrijft.

In het artikel in de NRC komen natuurlijk ook de nederzettingen als obstakel weer uitgebreid aan de orde, men beweert dat die 'volgens waarnemers' het overleg met de Palestijnen kunnen doen stuklopen. Dat klopt, maar dat komt natuurlijk omdat Abbas er zo'n punt van maakt en steeds in hoge bomen klimt en met allerlei harde eisen en voorwaarden komt. Israël heeft de afgelopen negen maanden een bouwstop in acht genomen maar dat heeft de Palestijnen niet bepaald tot tegenconcessies aangezet. Ook in Oost Jeruzalem is nauwelijks nog gebouwd en volgens zowel voor- als tegenstanders is ook daar sprake van een de facto bouwstop.

Alleen Israëlische wandaden of extreme uitspraken lijken wat de NRC betreft problematisch te zijn. Zo negeert men niet alleen bovengenoemde zaken, maar ook het feit dat Israël andermaal overweegt om veiligheidsrestricties op de Westoever te versoepelen. Volgens de Jerusalem Post was minister van defensie Barak afgelopen maandag in Amman om dergelijke maatregelen met koning Abdullah en Abbas te bespreken.

Erekats harde veroordeling van Yosefs woorden ten slotte is nogal goedkoop: als hij werkelijk vrede wil, laat hij dan aan de balk in zijn eigen oog werken en de ophitsing in eigen media en moskeeën aanpakken, en terroristen geen officiële staatsbegrafenis geven.

Ratna Pelle

Gisteren zond Netwerk een behoorlijk eenzijdige reportage uit over Hebron, en het verzet tegen de kolonisten die steeds meer gebied zouden inpikken. De reportage draaide om de vredesactivist Shaul, zelf ex-soldaat ook nog eens religieus dus extra overtuigend. Voor hem was het plaatje zwart-wit en dat perspectief nam Netwerk volledig over: de kolonisten zijn de slechteriken, die met steun van het Israëlische leger de arme onschuldige Palestijnse bevolking terroriseren en doelbewust verdrijven. De reportage was al twee jaar oud, maar Netwerk vond hem blijkbaar zo goed dat hij werd herhaald.

De reportage gaf daarbij nauwelijks enige achtergrond informatie of perspectief, en was soms ronduit misleidend. Zo werd gesuggereerd dat de Joden pas 40 jaar geleden naar Hebron kwamen om er te bidden in de Machpela, de graven van de aartsvaderen. Daarmee werd de honderden jaren oude geschiedenis van de Joden in Hebron ontkend, en de bloedige verdrijvingen van de Joodse gemeenschap in 1929 en 1936. Zij hebben dus niet alleen religieuze maar ook historische wortels in de stad, die net zo goed van hun is als van de Arabieren.

De haat en de onwil om vreedzaam samen te leven zit aan beide kanten, en er zijn net zoveel Arabieren te vinden die alle Joden weg willen, niet alleen uit Hebron maar uit heel Israël, als er kolonisten zijn die alle Arabieren daar weg willen hebben. Helaas had de reportage geen enkele aandacht voor de haat aan Arabische zijde, en de vele aanslagen en schietpartijen die overduidelijk bedoeld waren om de Joden uit de stad te verdrijven. In 2002 zijn 13 Joden in Hebron doodgeschoten na het shabbat gebed.

Zo ontstaat het overbekende eenzijdige beeld van de Palestijnen als onschuldige slachtoffers die zelf geen enkel aandeel hebben in hun lot, en de Israëli's als wrede daders. Het is jammer dat Netwerk aan deze eenzijdige beeldvorming meewerkt in plaats van een genuanceerder plaatje te laten zien, en het is verbluffend dat men een dergelijke reportage twee jaar later nog eens herhaalt. Inmiddels is de situatie in Hebron verbeterd, zijn de Arabische winkeltjes (gedeeltelijk) weer open en de checkpoints verdwenen maar daarover werd niets gemeld.

In de reportage zien we kolonisten die een vreedzame demonstratie gewelddadig verstoren, en Shaul en de cameraploeg van Netwerk belagen. Wat je niet ziet is dat die wekelijkse demonstraties, direct voor de huizen van de kolonisten, ook bedreigend overkomen, en niet alle vredesactivisten en Arabieren die meedoen even vreedzaam zijn. Van beide kanten hitst men elkaar op en ziet de ander slechts nog als vijand, als het kwaad. Stel je voor dat er wekelijks voor je huis gedemonstreerd wordt door mensen die vinden dat je daar op moet rotten omdat het jouw land niet is en je op 'gestolen' grond woont. Daarbij wordt geschreeuwd, als je naar buiten wilt wordt je uitgescholden of met stenen bekogeld.

De reacties op de website van Netwerk waren er helaas naar. Een bloemlezing:

Ongelooflijk.
Het lijkt wel alsof de palestijnen zoals de joden in tweede wereldoorlog worden behandeld wat een 1 weg visie van die kolonisten .
Het is pure discriminatie van die kolonisten.
Ik vind dat ze er iets aan moeten doen aan dit soort Nazi praktijken .
- - - - - - - - - - - - - -

Ik wil er maar 1 ding over kwijt : die kolonisten zijn gajes, dat is tuig van de richel !!!
- - - - - - - - - - - - - -

De Joden (kolonisten) hebben niets geleerd van van WW2.
Wat ze wel hebben geleerd is onder het mom van veiligheid hun medemens het leven zo zuur mogelijk te maken.
800 kolonisten beschermen die daar met opzet tussen geplaatst zijn, en dan nog durven zeggen dat het allemaal de schuld is van die Palestijnen.
Het is toch waanzinnig om 800 van die gasten gewoon hun gang te laten gaan, zonder dat iemand daar iets tegen doet.
Deze mensen wordt alle elementare zaken die men nodig heeft ontzegd.
En de internationale politici kijken gewoon toe..., of vergoeilijken gewoon het gedrag van Israel.
Ja, resoluties worden er genoeg genomen door de VN, maar optreden tegen dit wangedrag van Israel niet.
Schande.
nee, men heeft niets geleerd van WW2.

Geen artikel of reportage over Israël of de oorlog wordt erbij gehaald en Israël met de nazi's vergeleken. Degene die dat laatste beweert zou eens naar een programma met beelden uit de concentratiekampen moeten kijken, dan zou het verschil toch op moeten vallen.

En waarom moeten juist de Joden van W.O. II hebben geleerd? Hebben Joden niet net zo veel (of weinig) recht om zich te misdragen als ieder ander volk? Waarom altijd bij de Joden de oorlog erbij halen? Die kolonisten zijn geen erger tuig dan de van haat vervulde Arabieren (nee, die kreeg je in deze reportage niet te zien, alleen een zielige vrouw die in een kooi leefde en via het dak van de buren naar buiten moest) die tijdens de tweede intifada bijna onophoudelijk op de Joden in Hebron en andere steden schoten, en die in vrijdagdiensten oproepen tot de dood van de vervloekte Joden, vijanden van de moslims en zonen van apen en varkens.

De 'internationale politici' kijken allerminst toe, maar veroordelen eenzijdig Israël en negeren Palestijnse opruiing in de media, verheerlijking van geweld, de dubbele tong van Abbas en andere leden van zijn regering, de corruptie, het extremisme van Hamas etc.

Iemand beweerde ook dat er "een langzame Joodse instroom plaatsvindt, vermoedelijk met opzet net niet gewelddadig genoeg om de media te halen. Palestijnen hebben maar een keuze: opschuiven. Na verloop van jaren is dan het hele gebied Joods." De vraag is wat de beste man met 'het gebied' bedoelt. De Palestijnen hebben natuurlijk een perfecte andere keuze, en dat is onderhandelen. Abbas heeft nu met zeer veel tegenzin toegestemd in onderhandelingen met Israël, maar had eigenlijk eerst zijn trits aan voorwaarden vervuld willen zien. Arafat liep weg van de onderhandelingstafel, en Abbas liep weg van de onderhandelingen met Olmert vanwege de Gaza oorlog, en weigerde sindsdien om terug te keren. Israël heeft tijdens onderhandelingen verschillende vredesvoorstellen gedaan, en als de Palestijnen daar positief op hadden gereageerd was hun staat inmiddels een feit geweest (vanwege de steun en sympathie die er wereldwijd voor de Palestijnen is zouden zij zeker een goede deal kunnen bedingen. Israël staat onder enorme internationale druk).

De bewering dat de Palestijnen de media niet halen is niet serieus te nemen. Israëlisch geweld en Palestijns lijden is het populairste buitenlandse onderwerp, en relatief kleine incidenten worden eindeloos herhaald en herkauwd. Palestijnse woordvoerders en 'vredesactivisten' mogen eindeloos hun verhaal doen voor Westerse camera's, hoaxen zoals de Al Dura zaak worden kritiekloos overgenomen. Ik vraag me af op welke planeet de beste reageerder de afgelopen jaren heeft vertoefd.

Tot slot beweerde, ik meen dezelfde man, dat Israël de Palestijnse economie heeft kapot gemaakt en de Palestijnen daarom vanzelf wel vertrekken. Dat de Palestijnse economie de laatste jaren bloeit als nooit tevoren is blijkbaar niet doorgedrongen (zelfs het journaal en NRC Handelsblad geven dit schoorvoetend toe, maar weten het meestal wel zo te draaien dat de Palestijnen nog steeds willoze slachtoffers zijn van een wrede bezetting). Daarover echter geen reportages bij Netwerk want dat levert niet van die fraaie schrijnende beelden op. De Palestijnse economie doet het beter dan die van sommige Arabische staten die niet zijn bezet, de levensstandaard is er hoger evenals het opleidingsniveau (dit geldt ook voor Gaza, waar bijvoorbeeld de kindersterfte de helft is van die in Iran, en een derde lager dan in Egypte en Turkije, en ook lager dan in Mexico, Micronesië of de Solomon eilanden. De levensverwachting is hoger dan in Egypte, Turkije, Indonesië en Rusland; bron: www.cia.gov ).

Zie voor wat beelden over de schrijnende situatie van de Palestijnen onder de bezetting ook op Brabosh.

Voor de duidelijkheid: Dit is geen excuus voor Israël om in de bezette gebieden te blijven, maar tot nu toe kreeg zij voor concessies vaak juist meer geweld terug. Er zullen dus duidelijke Palestijnse (en internationale) garanties moeten komen, en de wil van beide kanten om elkaars rechten te erkennen. De voortdurende en continue Palestijnse verheerlijking van terroristen en geweld tegen Israëlische burgers laat zien dat het zover nog lang niet is.

Ratna Pelle


Update:

Hieronder een lijst van aanslagen door Palestijnen in Hebron. Het ontbrekende deel van de reportage zogezegd, en de verklaring voor het feit dat de Shuhadastraat en andere straten in het Joodse deel van Hebron voor Palestijnen werden afgesloten. Overigens worden er nog steeds geregeld Palestijnen met messen of explosieven aangehouden bij de checkpoints.

De situatie in Hebron zoals in de reportage te zien was een gevolg van de tweede intifada, daarvoor was de sfeer geheel anders, en deden Joden uit de stad bijvoorbeeld hun inkopen op de Arabische markt.

Feb 24, 1993 - Hava Wechsberg, age 11, was killed when Palestinian terrorist rock-throwers attacked the car in which she was riding, causing it to crash, near Karmei Tzur.

Nov 07, 1993 - Efraim Ayubi of Kfar Darom, Rabbi Chaim Druckman's personal driver, was shot to death by terrorists near Hebron. HAMAS publicly claimed responsibility for the murder.

Dec 06, 1993 - Mordechai Lapid and his son Shalom Lapid, age 19, were shot to death by terrorists near Hebron. Hamas publicly claimed responsibility for the attack.

Feb 17, 1994 - Yuval Golan, stabbed on December 29, 1993 by a terrorist near Adarim in the Hebron area, died of his wounds.

May 17, 1994 - Rafael Yairi (Klumfenbert), age 36, of Kiryat Arba and Margalit Ruth Shohat, age 48, of Ma'ale Levona were killed when their car was fired upon by by terrorists in a passing car near Beit Haggai, south of Hebron.

July 07, 1994 - Sarit Prigal, age 17, was shot to death when terrorists opened fire from a passing car near the entrance to Kiryat Arba.

Nov 27, 1994 - Rabbi Amiran Olami, age 34, of Otniel was killed near Beit Hagai 10 kms south of Hebron by shots fired from a passing car.

Mar 19, 1995 - Nahum Hoss, age 32, of Hebron and Yehuda Fartush, age 41, of Kiryat Arba were killed when terrorists fired on an Egged bus near the entrance to Hebron.

Apr 19, 1998 - Dov Driben, age 28, of Maon, an American-Israeli farmer, was murdered by Arab terrorists near the Israeli town of Maon in the Hevron Hills.

Aug 20, 1998 - Rabbi Shlomo Ra'anan, age 63, was stabbed to death in the bedroom of his caravan in Hebron. The terrorist escaped after detonating a fire bomb inside the home.

Sept 30, 1998 - During Yom Kippur, fourteen IDF soldiers and eleven Arabs were wounded by two grenades thrown in Hebron.

Oct 26, 1998 - Danny Vargas, age 29, of Kiryat Arba, was shot to death in Hebron.

Apr 19, 1998 - Dov Driben, age 28, of Maon, an American-Israeli farmer, was murdered by Arab terrorists near the Israeli town of Maon in the Hevron Hills.

Jan 13, 1999 - Sergeant Yehoshua Gavriel, 25, of Ashdod, was killed when terrorists opened fire at the Othniel junction near Hebron.

Oct 30, 1999 - Five Israelis were wounded by terrorist gunfire directed at a bus three kilometers from the Tarkumiya Checkpoint in the Hevron Hills area

Dec 8, 2000 - Rina Didovsky, 39, a Beit Hagai school teacher on her way to work, and Eliyahu Ben-Ami, 41, of Otniel, the driver of the van, were killed when a car full of gunmen opened fire on the van near Kiryat Arba.
Mar 26, 2001 - Shalhevet Pass, age 10 months, was killed by sniper fire at the entrance to the Avraham Avinu neighborhood in Hebron.

Jul 09, 2001 - Capt. Shai Shalom Cohen, 22, of Pardes Hanna, was killed and another soldier was wounded when an explosive charge detonated beneath their jeep after leaving the Adoraim IDF base south of Hebron.

Jul 13, 2001 - Yehezkel (Hezi) Mualem, 49, father of four from Kiryat Arba, was shot and killed between Kiryat Arba and Hebron while protesting a shooting attack in the area the previous day.

Jul 14, 2001 - David Cohen, 28, of Betar Illit, died of injuries sustained in a drive-by shooting in Kiryat Arba on Jul 12.

Mar 24, 2002 - Avi Sabag, 24, of Otniel was killed in a terrorist shooting south of Hebron.

Mar 26, 2002 - Major Cengiz Soytunc of Turkey and Catherine Berruex of Switzerland, members of the TIPH observer force in Hebron, were killed in an ambush shooting by a Palestinian terrorist gunman near Halhul.

Apr 27, 2002 - Danielle Shefi, 5; Arik Becker, 22; Katrina (Katya) Greenberg, 45; and Ya'acov Katz, 51, all of Adora, were killed when terrorists dressed in IDF uniforms and combat gear cut through the settlement's defensive perimeter fence and entered Adora, west of Hebron. Seven other people were injured, one seriously. The terrorists entered several homes, firing on people in their bedrooms. Both Hamas and the PFLP claimed responsibility for the attack.

Jun 08, 2002 - St.-Sgt. Eyal Sorek, 23, his wife Yael, 24 - 9 months pregnant - of Carmei Tzur, and St.-Sgt.-Maj.(res.) Shalom Mordechai, 35, of Nahariya were killed and five others injured when terrorists infiltrated the community of Carmei Tzur

Jul 26, 2002 - St.-Sgt. Elazar Lebovitch, 21, of Hebron; Rabbi Yosef Dikstein, 45, of Psagot, his wife Hannah, 42, and their 9-year-old son Shuv'el Zion were killed in a shooting attack south of Hebron. Two other of their children were injured. The Fatah Al-Aqsa Brigades claimed responsibility for the attack.

Sep 23, 2002 - Shlomo Yitzhak Shapira, 48, of Jerusalem was killed and three of his children wounded, one seriously, in a shooting attack Monday evening near the Cave of the Patriarchs in Hebron. The family, from Jerusalem, had come to Hebron to celebrate the Sukkot festival.

Oct 08, 2002 - Oded Wolk, 51, of Modi'in, who was critically wounded in an ambush shooting south of Hebron, died of his wounds the following day (Oct 9). Three other Israelis were injured in the attack when Palestinian terrorist gunmen opened fire on their car. Hamas claimed resopnsibility for the attack.

Nov 15, 2002 - Twelve people - 9 soldiers and three civilians from the Kiryat Arba emergency response team - were killed and 15 others wounded Friday night in Hebron when Palestinian terrorists opened fire and threw grenades at a group of Jewish worshipers and their guards as they were walking home from Sabbath prayers at the Cave of the Patriarchs. The dead included civilian worshipers and soldiers, some of whom were caught in an ambush as they pursued the attackers. Three terrorists were killed in the attack, which was claimed by the Islamic Jihad. The victims: Col. Dror Weinberg, 38, of Jerusalem; Border Police officer Ch.-Supt. Samih Sweidan, 31, of Arab al-Aramsha; Sgt. Tomer Nov, 19, of Ashdod; Sgt. Gad Rahamim, 19, of Kiryat Malachi; St.-Sgt. Netanel Machluf, 19, of Hadera; St.-Sgt. Yeshayahu Davidov, 20, of Netanya; Sgt. Igor Drobitsky, 20, of Nahariya; Cpl. David Marcus, 20, of Ma'aleh Adumim; and Lt. Dan Cohen, 22, of Jerusalem. The three civilian members of the Kiryat Arba emergency response team killed were Yitzhak Buanish, 46; Alexander Zwitman, 26; and Alexander Dohan, 33.

Dec 12, 2002 - Cpl. Keren Ya'akobi, 19, of Hadera and Sgt. Maor Kalfon, 19, of Kiryat Yam were killed while on guard near the Tomb of the Patriarchs in Hebron.

Dec 27, 2002 - Four yeshiva students - St.-Sgt. Noam Apter, 23, of Shilo; Pvt. Yehuda Bamberger, 20, of Karnei Shomron; Gavriel Hoter, 17, of Alonei Habashan; and Zvi Zieman, 18, of Reut - were killed in Otniel, south of Hebron, while working in the yeshiva kitchen, serving the Shabbat meal to some 100 students in the adjacent dining room. The two terrorists from the Islamic Jihad, which claimed responsibility for the attack, were killed by IDF forces. Ten other, including six soldiers, were wounded in the attack.

Jan 17, 2003 - Netanel Ozeri, 34, was killed when terrorists entered his home, in an outpost north of Kiryat Arba, and opened fire. His 5-year-old daughter and two friends were wounded. Hamas claimed responsibility for the attack.

Mar 07, 2003 - Rabbi Eli Horowitz, 52, and his wife Dina, 50, of Kiryat Arba, were killed and five wounded Friday night by armed terrorists disguised as Jewish worshippers who infiltrated Kiryat Arba, entered their home and murdered them while they were celebrating the Sabbath. Hamas claimed responsibility for the attack.

Mar 10, 2003 - St.-Sgt. Tomer Ron, 20, of Moshav Moledet, was killed and four soldiers were wounded - one seriously - in Hebron, on the road between the Cave of the Patriarchs and Kiryat Arba, when terrorists opened fire on a foot patrol. Two organizations - Hamas and Ahmed Jibril's Popular Front-General Command - claimed responsibility for the attack.

May 17, 2003 - Gadi Levy and his wife Dina, aged 31 and 37, of Kiryat Arba were killed by a terrorist bomber in Hebron. Hamas claimed responsibility for the attack.

Jun 08, 2003 - St.-Sgt. Matan Gadri, 21, of Moshav Moledet was killed in Hebron while pursuing two Palestinian terrorist gunmen who earlier had wounded a Border Policeman on guard at the Tomb of the Patriarchs. The two terrorists were killed.

Sep 26, 2003 - Eyal Yeberbaum, 27, and seven-month-old Shaked Avraham, both of Negohot, south of Hebron, were killed during the holiday meal on the eve of Rosh Hashana in the Yeberbaum home when a Palestinian terrorist who infiltrated the settlement opened fire with an M-16 assault rifle. The terrorist was killed by IDF forces. The Islamic Jihad claimed responsibility for the attack.

Er is weer een schandaaltje in Israël. Dit keer geen zwangere Palestijnse vrouw die niet snel genoeg werd doorgelaten bij een checkpoint, of kolonisten die een moskee in de fik zetten, maar een soldate die op de foto staat met op de achtergrond enkele vastgebonden en geblinddoekte Palestijnen. Je kunt je ergere misdaden voorstellen. Toch reageert men niet alleen in het buitenland geschokt (en natuurlijk de Palestijnen), maar ook in Israël zelf is er veel ophef over. Het Israëlische leger noemt het 'schandelijk' en 'een ernstige schending van hun ethische code'. De Palestijnse Autoriteit heeft het over 'de mentaliteit van de bezetter, die trots is om Palestijnen te vernederen'. Dat laatste is absurd, want de foto's zijn op een legerbasis binnen Israël (nabij Gaza) genomen, en de Palestijnen waren Gazanen die probeerden Israël binnen te komen (Egypte schiet illegale immigranten en vluchtelingen die de grens proberen over te steken gewoon dood). Mensenrechtenorganisaties in Israël haasten zich om te zeggen dat dit geen incident is maar de morele staat van het leger reflecteert. Altijd proberen uit een schandaal maximale schade voor Israël te slepen, lijkt hun motto te zijn.


De soldate in kwestie zegt zich van geen kwaad bewust te zijn en wilde gewoon een paar leuke foto's van haar legertijd ('de beste tijd van mijn leven') op Facebook met haar vrienden delen. Ze had er blijkbaar even niet bij stilgestaan dat Facebook deels openbaar is en dat vriend en vijand daar zoeken naar leuke en sappige zaken die voor ophef kunnen zorgen. Laten we er ons geen illusies over maken dat er wel ergere kiekjes uit het leger, uit alle legers, de ronde doen onder vrienden, compleet met stoere verhalen. Zoals ook de vieze moppen over en weer vliegen, en er een hoop foute opmerkingen worden gemaakt over homo's en andere zaken. Het is allemaal niet leuk en netjes, en als het te bont wordt is het belangrijk dat wordt ingegrepen en dat duidelijk wordt gemaakt dat je zo niet over de vijand/homo's/vrouwen praat. In alle legers hebben bijvoorbeeld homo's een serieus probleem, net als vrouwen, als ze er al mogen dienen. In bijna alle legers worden behoorlijk grove 'geintjes' uitgehaald met nieuwe rekruten, of met rekruten die 'week' of 'zwak' overkomen. Ook het Nederlandse leger is een paar jaar geleden in opspraak geweest vanwege dergelijke praktijken bij de marine, en onlangs nog dienden vrouwelijke rekruten van de Nederlandse officierenopleiding een klacht in wegens discriminatie en intimidatie. Ik denk niet dat dit het journaal in Israël of zeg, Canada heeft gehaald. VN vredestroepen zijn meermaals in opspraak geraakt vanwege wangedrag, de laatste keer omdat men zich in de plaatselijke horeca wel erg vrij gedroeg tegenover het plaatselijk vrouwelijk schoon. Er zou een onderzoek komen en daarna hoorden we er niet meer over. Incidenten? Ik vraag het me af. Blauwhelmen hebben niet overal een even goede reputatie. Ik verbaas mij over zulke zaken niet echt, al vind ik het wel schandalig en belangrijk dat mensen die echt te ver gaan worden gestraft. Belangijker dan dat is denk ik, dat de legercultuur verandert, dat rekruten leren dat niet alleen vechten belangrijk is, maar ook respect voor je medemens ongeacht zijn kleur en religie en sexe, en dat ook de vijand gevoelens heeft en een gezin. In het Israëlische leger wordt aan deze zaken zeker aandacht besteed, al heerst er in sommige brigades teveel een cultuur van straffeloosheid.

Een woordvoerder van het Israëlische Comité tegen Foltering zegt dat "de foto's illustreren dat het in het Israëlische leger ‘de norm is om Palestijnen te behandelen als dieren en niet als mensen’."
Als dat zo was, waren in tien jaar tijd geen 6000 Palestijnen omgekomen maar 60.000. Het Russische leger of het Sri Lankese leger weten wel raad met terroristen en maken ze meedogenloos af, zonder hinderlijke journalisten en mensenrechtenorganisaties. (Zie bijvoorbeeld "Onderzoeken Gaza Flotilla overschaduwen commissie burgeroorlog Sri Lanka in de media").
Het Israëlische leger doet meer dan de meeste andere legers om burgerdoden te vermijden, misschien zelfs meer dan de NAVO dat blijkt in Afghanistan ook soms roekeloos burgerslachtoffers te hebben gemaakt.

België heeft het echter wel heel bont gemaakt qua mensenrechtenschendingen. In Somalië dachten Belgische blauwhelmen blijkbaar dat men zich aan het beste aan de lokale cultuur kon aanpassen door Somaliërs boven het vuur te roosteren.
Uit Joods Actueel:

Deze foto’s zijn natuurlijk klein bier in vergelijking met wat onze jongens in Somalië hebben uitgericht in 1997 en waarvan foto’s in Het Laatste Nieuws werden gepubliceerd. Even het geheugen opfrissen:
“Een Belgische para die op het hoofd van een gesneuvelde Somaliër staat te urineren; een tweede soldaat, die zijn woestijnlaars op het hoofd van een eveneens dode Somaliër zet; én het afmaken door Belgische para’s van een Somaliër. Over het laatste voorval verklaarde de woordvoerder van het Belgische leger dat het om een standaardprocedure ging.
Even later dook een foto op van Belgische soldaten die een Somalisch jongetje martelden door hem boven een open vuur te houden.

Baas boven baas. Hier kan geen Israëlische soldaat tegenop. En dan te bedenken dat veel Israëlische soldaten zelf slachtoffer zijn geweest van (zelfmoord) aanslagen of anders zeker iemand in hun familie of vriendenkring kennen die voor het leven getekend is door Palestijns terrorisme. Palestijnse media bazuinen geregeld rond dat de Holocaust een verzinsel was en/of dat Hitler zijn job beter had moeten doen, en dat Joden vervloekt zijn door Allah en daarom gedood moeten worden in de heilige strijd. Wat precies heeft Somalië de Belgen aangedaan dat men een dergelijke wreedheid tentoonspreidde?

Legers zijn niet de meest fijngevoelige instellingen. Het doden van mensen gaat nu eenmaal gepaard met uitschakeling van gevoelens van mededogen en affectie. Als een soldaat steeds zou bedenken dat de strijders aan de andere kant net zijn als hijzelf en ook een vrouw en kinderen thuis hebben zitten was de oorlog al verloren. In het leger moet je eigenlijk het onmogelijke doen: meedogenloos tegen de vijand vechten, en tegelijkertijd zeer strikte regels in acht nemen om het doden van onschuldigen te voorkomen. Tegelijkertijd verkeer je zelf ook in gevaar, en ben je ook medeverantwoordelijk voor je maten. Dat wringt, en daarom gaat het ook zo vaak mis. Legers zijn natuurlijk ondingen, die we niet nodig moesten hebben. Maar zonder legers geen vrijheid en onafhankelijkheid, en geen mogelijkheid om democratisch overeengekomen regels en staatsvorm ook te handhaven.

Ratna Pelle

Het discours over het Israëlisch-Palestijns conflict zit vol met clichés, die eindeloos worden herhaald, herkauwd en uitgespuwd over de lezer en kijker. In sommigen zit een kern van waarheid, anderen zijn klinkklare nonsens, en weer anderen waren misschien ooit waar maar worden nu vooral misbruikt om een politiek punt te maken en/of de andere kant het zwijgen op te leggen. Een voorbeeld van dat laatste is: "verwar kritiek op Israël niet met antisemitisme", waarna steevast een betoog volgt over hoe fout Israël is en dat het met het antisemitisme in Nederland echt reuze meevalt, en dat vooral iets is van Joden die paranoia zijn en de wereld in voor of tegen hen indelen. En eigenlijk is het hele woord sowieso onbruikbaar geworden, want sinds wat de nazi's hebben gedaan is het absurd om wat voor discriminatie of scheldpartijen ook dezelfde naam te geven. Tsja. Zo ken ik er ook nog wel een paar, maar dat is zo ongeveer het betoog van Jaap Hamburger vandaag in Trouw, in reactie op een opiniestuk van Ron en Rosa van der Wieken een paar weken geleden in dezelfde krant.


Hamburger wordt persoonlijk (dat kennen we van hem, op de persoon spelen als hij het niet met iemand eens is, een zwaktebod natuurlijk) waar hij het argument wil weerleggen dat de enorme focus op Israëls veel kleinere misdaden in vergelijking met veel andere problemen ook een vorm van antisemitisme is. Hij heeft gelijk dat je met dit argument voorzichtig moet zijn, en er valt over te discussiëren wanneer die nadruk op alles wat Israël doet ook antisemitische trekken krijgt, maar zijn reactie is nauwelijks inhoudelijk van aard:

De schrijvers belijden dat het geoorloofd is kritiek op handelingen van de staat Israël te hebben. Mooi. Wat zij bedoelen is dit: Israël maakt fouten, domme fouten, maar andere landen, van Congo tot China, begaan veel groter misdaden. Zij kapittelen anderen om hun relatieve gebrek aan aandacht hiervoor, maar uit niets blijkt dat die misdaden henzelf ter harte gaan. Zij gebruiken die louter instrumenteel, om Israël vrij te pleiten en critici van Israël langs een omweg verdacht te maken.

Het is een nieuwe definitie van antisemitisme: wie niet naar verhouding evenveel aandacht heeft voor andere situaties en problemen in de wereld als de Israëlische bezetting, is een Jodenhater. Dat is de visie die zij ingang willen doen vinden. Kritisch schrijven over Israël wordt zo een daad van antisemitisme.

Vervolgens gaat hij verder in op Israëls misdaden, want die kunnen natuurlijk niet genoeg worden benadrukt - we zouden nog eens vergeten dat Israël een wrede bezetter is en dagelijks Palestijnen kleineert.

Hoe weet Hamburger wat het echtpaar Van der Wieken verder doet of heeft gedaan? Ik heb mij laten vertellen dat Rosa voor Artsen zonder Grenzen in Afghanistan heeft gewerkt. Hamburger weet het niet, maar neemt voor het gemak aan dat zij dit argument slechts gebruiken om hun tegenstanders de mond te snoeren en zelf niet begaan zijn met andere problemen in de wereld. Zelf is hij natuurlijk wel op honderd andere gebieden actief, nietwaar? Mij valt vaak op hoezeer Joden zich inzetten voor allerlei maatschappelijke zaken en onderdrukte groepen, en juist niet vooral of alleen voor Israël. Als men zich voor Israël inzet is het bovendien ook vaak humanitair gericht, zoals hulp bieden aan arme kinderen of slachtoffers van terrorisme of steunen van projecten waarin Joden en Arabieren samenwerken, bomenplant projecten en aanverwante zaken.

Het aantal Nederlandse Joden dat zich inzet voor de verderfelijke zaak van het verdedigen van Israël en het van repliek dienen van Israël critici en antizionisten is volgens mij nogal beperkt. 'Daar hebben we toch het CIDI voor opgericht' heb ik weleens horen zeggen, en die handvol betaalde krachten mogen dan tegengas bieden aan het dozijn anti-Israël organisaties in Nederland, die met vette subsidies die aan de ontwikkelingsorganisaties worden verstrekt en via United Civilians for Peace worden doorgesluisd naar Een Ander Joods Geluid, Het Palestina Komitee, Stop de Bezetting en andere frisse clubs, die dag en nacht Israël zwart maken en als de grootste schurkenstaat ter wereld afschilderen.

Maar gezien hoe Israël onder vuur ligt en de succesvolle campagne om haar te delegitimeren en internationaal te isoleren, vind ik het helemaal niet vreemd wanneer veel Joden zich vooral daarmee bezig zouden houden en daaraan tegenwicht proberen te bieden. Het is per slot van rekening wel een beetje hun land, waarmee men zich verbonden voelt en vaak familie heeft. Ik vind juist dat Joden naar verhouding weinig opkomen voor Israël, alsof ze zich liever gedeisd houden dan openlijk de discussie aan te gaan.

Ook Hamburger verdedigt zijn obsessie met Israël met het argument dat het land hem ter harte gaat. Ik vind dat vreemd, maar ik neem aan dat hij eerlijk is en werkelijk meent dat het continu zwart maken van Israël en ophemelen van haar vijanden het land op een of andere manier ten goede komt. Een soort zelfkastijding misschien. In zomergasten vertelde Maarten 't Hart een paar weken geleden over zijn vriendschap met Rudy Kousbroek, en dat hij altijd wel een paar 'aardige' opmerkingen voor je in petto had en zijn beste vrienden graag de mantel uitveegde omdat ze 'karakterloos' waren of anderszins niet deugden. Het was eigenlijk een teken van genegenheid, je wist dan dat hij om je gaf. Wie weet werkt dat bij Joden en Israël ook zo, en is er daarom zoveel en zulke ongenuanceerde kritiek van hun op dit land, maar niet-Joden begrijpen daar niet veel van en gebruiken die kritiek om Israël met heel andere intenties aan te vallen. Hoe vaak hoor je niet zeggen: 'zelfs Joden zeggen dat...', waarmee we bij het volgende cliché zijn aanbeland.

Cliché twee: "veel felle kritiek op Israël komt van Joden zelf. Als zij het mogen zeggen, mogen wij niet-Joden dat ook zonder voor antisemiet te worden uitgemaakt".
Het gaat er natuurlijk in de eerste plaats om wat je zegt, niet wie het zegt, en ja, sommige Joden zeggen antisemitische dingen. Er bestaan ook vrouwelijke seksisten en homofobe homo's en zelfhatende zwarten. Hoe het kan is aan psychologen om uit te vogelen, maar zelfhaat en zelfkastijding bestaat, zowel op individueel als op groepsniveau. Er is ook nog zoiets als het Stockholm syndroom waarbij een slachtoffer zich met zijn dader gaat identificeren en er zijn talloze redenen te bedenken waarom iemand de gedachtegang van zijn vijanden overneemt of zelfdestructief gedrag vertoont. Mensen zijn niet logisch en rationeel, daar zijn psychologen al een eeuw geleden achter gekomen.

Ten tweede is er wel degelijk een onderscheid tussen zelfkritiek en kritiek op anderen. Als ik over mezelf zeg dat bepaalde zaken niet deugen wil dat zeker niet zeggen dat een ander dat in het openbaar mag zeggen, en dan ook nog eens zonder de verzachtende omstandigheden en context die er bijhoren. Als Joden het onderling over Israël hebben, kennen ze die context, en als Israëlische Joden hun land bekritiseren doen ze dat in een omgeving waar iedereen Israëls kant en argumenten kent. Men laat daar juist de andere kant zien en dat is nuttig en verfrissend. Maar hier kennen we inmiddels met name die 'andere kant' en is dat het dominante verhaal geworden.

Ik vind het laf en gemakzuchtig als niet-Joden zich erachter verschuilen dat Joden iets zelf ook gezegd hebben. Er zijn ook Joden die hebben gezegd dat men de Holocaust aan zichzelf te danken had, dat dit een straf van God was en weet ik wat voor onzin. Dat geeft je als niet-Jood natuurlijk nooit het recht zoiets eruit te kramen en dan nog te klagen als je voor antisemiet wordt uitgemaakt.

Nog even iets over het verschil tussen kritiek op Israël en antisemitisme. Ron en Rosa van der Wieken schreven:

Het is onjuist om te stellen dat er alleen kritiek is op de staat Israël, niet op het Joodse volk. Kritiek op het handelen van de staat Israël is op zichzelf niet anders dan kritiek op de handelingen van welke staat dan ook. Het wordt antisemitisme in twee gevallen. Ten eerste als het bestaansrecht van de staat Israël wordt ontkend of betwijfeld. Ten tweede wanneer Israël selectief wordt bekritiseerd en zijn daden met een unieke meetlat worden gemeten die niet geldt voor andere naties.

Hamburger maakt hiervan:

Het is een nieuwe definitie van antisemitisme: wie niet naar verhouding evenveel aandacht heeft voor andere situaties en problemen in de wereld als de Israëlische bezetting, is een Jodenhater. Dat is de visie die zij ingang willen doen vinden. Kritisch schrijven over Israël wordt zo een daad van antisemitisme.

Er wordt natuurlijk nooit evenveel aandacht besteed aan allerlei conflicten in de wereld, om verschillende redenen (band met een land en volk, geografische afstand, gevoel er als Nederland of Europa bij betrokken te zijn en een rol in te spelen, toegankelijkheid van de regio voor buitenlandse media etc.), maar bij Israël is de aandacht wel heel erg extreem en eenzijdig negatief, en de Van der Wiekens maken zich er zorgen over dat dat ook gevolgen heeft voor de Joodse gemeenschap:

De overmaat aan verslaglegging en aandacht voor het Midden-Oostenconflict speelt in op het oeroude onderbuikgevoel van weerzin tegen Joden en creëert een Jood-vijandige sfeer die onvoorziene gevolgen kan hebben.

Op dat punt gaat Hamburger niet in. De Van der Wiekens leggen een verband tussen het toenemende antisemitisme en gevoel van onveiligheid bij Joden enerzijds en de eenzijdig negatieve focus op de Joodse staat. Dat verband blijkt uit vele zaken, zoals dat aanvallen op Joodse doelen toenemen wanneer de strijd in en rond Israël oplaait (en het hier op de voorpagina's staat en we bloederige reportages op TV zien met steevast de Palestijnen of Libanezen in de slachtofferrol), en de vele antisemitische reacties onder ieder artikel dat over Israël gaat of soms niet eens over Israël gaat (maar over Iran, Wilders, de islam, de VS, Irak of iets anders dat je met enige fantasie met Israël in verband kunt brengen). Het probleem is niet 'kritisch schrijven over Israël' maar Israël demoniseren, met de nazi's vergelijken, er leugens over vertellen en het voor alle problemen van het Midden-Oosten verantwoordelijk houden. Het probleem is dat als je continu alleen negatief nieuws over Israël verspreidt, waar of gedeeltelijk waar en zonder enige context, mensen op den duur een geheel vertekend beeld van het land krijgen. Hoe snel dat gaat heeft Manfred Gerstenberg een paar jaar geleden aangetoond. Hij begon een blog 'Slecht nieuws over Nederland', en vertelde zijn studenten dagelijks eenzijdig negatieve verhalen over Nederland. Toenemende criminaliteit, intolerantie, etnische spanningen, een moskee die in de fik was gegaan, een leraar die was weggepest, een conducteur in elkaar geslagen en zo maar door. Al binnen een week begonnen de studenten negatiever te denken over Nederland.

In de Nederlandse media ontbreekt systematisch elk positief verhaal over Israël. Alleen in opiniestukken wordt heel af en toe Israël verdedigd, vaak ook met de bekende argumenten, waarna minstens twee anti-stukken worden geplaatst en een rits aan brieven, om over de reacties op de website te zwijgen. Maar het is niet alleen maar een opinie dat er een verband is tussen de negatieve aandacht voor Israël en antisemitisme, en het is niet alleen maar een opinie dat Hamas nog steeds uit is op de vernietiging van Israël, en haar leiders in het Arabisch de meest weerzinwekkende dingen over Joden zeggen. Het is ook niet alleen maar opinie dat Israël altijd maatregelen neemt om het aantal burgerslachtoffers te beperken, al kun je er natuurlijk over twisten of deze maatregelen toereikend zijn en op dingen wijzen die beter kunnen. Het is geen opinie dat Libanon vorige week als eerste schoot, op Israëlische officieren op Israëlisch grondgebied honderden meters van de grens verwijderd, en dat zich opvallend veel journalisten aan de Libanese kant hadden verzameld. Het is ook geen opinie dat vanuit Jenin tientallen zelfmoordaanslagen zijn gepleegd op Israëlische burgers binnen Israël, en dat voorafging aan de Israëlische herbezetting en gevechten in het vluchtelingenkamp.
Het zijn allemaal harde feiten, net als de vlucht van evenveel Joden uit Arabische landen als er Palestijnen uit Israël zijn gevlucht, en met achterlating van meer land en goederen, en net als de oneerlijke behandeling van Israël in de VN en de talloze anti-Israël organisaties en instituties die onder VN vlag werken. Toch kom je deze dingen alleen af en toe tegen in een opiniestuk van iemand uit de pro-Israël hoek, waarmee het dus direct het label 'gekleurd' heeft en 'van de zionistische lobby dus kijk uit'.

Cliché drie: "Ik heb niks tegen Israël, alleen tegen haar racistische zionistische politiek en haar identiteit als Joodse staat". Meulenbelt zegt dit in haar nieuwe boek, en Hamburger vindt het geloof ik ook, en vele andere 'kritische vrienden' van Israël. Meulenbelt ziet de oplossing van het conflict erin, dat Israël zich van haar Joodse karakter moet ontdoen en we het zionisme als mislukt afschrijven. Daarmee gaat ze voorbij aan het feit dat Joden als volk recht hebben op zelfbeschikking - een recht dat is verankerd in het VN handvest. Het 'Joodse karakter' waarvan het zich zou moeten ontdoen is het logische gevolg van een staat waarin Joden de meerderheid zijn, die door hen is gesticht en gebouwd en waar zij hun leven en identiteit vormgeven. Dat karakter is de essentie van Israël. Dit argument laat zien hoe weinig veel mensen van Israël en het zionisme hebben begrepen. Het conflict is natuurlijk net zo makkelijk op te lossen als de Palestijnen hun nationale aspiraties even opzij zetten. 'Als jij je rechten opgeeft, kunnen we vrede sluiten'. Een kind kan de was doen.

Het zionisme is de nationale beweging van de Joden, die de Joden vooral als volk definieert en meent dat zij als zodanig recht hebben op een staat, en deze ook nodig hebben om zichzelf te kunnen verwezenlijken en het antisemitisme probleem op te lossen. Het is tegenwoordig hip om het zionisme als passé te zien, Israël is er immers en kan zich vooralsnog redelijk staande houden in de Arabische wereld, maar dit gaat aan verschillende zaken voorbij. Israël ligt geïsoleerd en verliest zienderogen steun in de internationale gemeenschap - daar zijn zelf antizionisten het over eens, maar zij zien dat graag. Israël is geen onderdeel van een natuurlijk blok zoals Europese landen, en de steun van de VS is niet vanzelfsprekend. Het is waar dat Israël soms niet erg handig opereert internationaal, en het is waar dat het zou helpen als men geen bedoeïenendorpen platgooit en kolonisten uit Yitzar voor de tigste keer velden van Palestijnen in brand steken, maar dit zijn zaken van een niveau die we van andere landen helemaal niet weten. Turkije heeft duizenden Koerdische dorpen platgegooid, en Egypte behandelt de Bedoeïen zeker niet beter dan Israël.

De taak van het zionisme - zorgen voor een veilig Israël verankerd in het internationale recht en in vrede met haar buurlanden, is dus nog lang niet volbracht. Dat laatste wordt weleens vergeten, maar vrede stichten is net zo essentieel voor Israëls overleven als een sterk leger en sterke bondgenoten. Het zionisme wordt ten onrechte afgeschilderd als een expansionistische beweging die liefst het halve Midden-Oosten zou willen overheersen, maar veel zionisten zijn uitgesproken voorstanders van vrede en een tweestatenoplossing. Zionisme gaat ook niet uit van de superioriteit van de Joden, maar juist van hun gelijkwaardigheid, die men denkt alleen te kunnen verkrijgen in een eigen staat met politieke en militaire macht. Als minderheid waren zij altijd kwetsbaar en moesten zich aanpassen aan hun omgeving, en allerlei vernederende zaken accepteren zoals extra belastingen (Jodenbelasting), beperkingen in welke beroepen men kon uitoefenen, beperkingen in het belijden van de eigen godsdienst, en soms discriminatie en vervolging. De kern van het zionisme is dat er een land is waar Joden vrij zijn en niet bang of voorzichtig hoeven zijn, en waar ze altijd naartoe kunnen. De kern is nooit geweest dat Arabieren minderwaardig zijn maar wel dat zij hun minderheidspositie moeten accepteren zoals Joden dat elders doen. Er zijn geen speciale Arabieren belastingen en ze mogen bijna alle beroepen uitoefenen (om veiligheidsredenen zijn bepaalde beroepen uitgesloten) maar ze moeten accepteren dat Israël een Joodse identiteit heeft.

De discriminatie van Arabieren komt vooral door twee zaken: een minderheid is altijd kwetsbaar, en altijd en overal wel in enige mate achtergesteld, ook in Nederland met zijn rust en welvaart. Ten tweede verloopt het conflict in Israël langs etnische lijnen, en sympathiseren Arabieren in Israël met de Palestijnen, velen noemen zich ook 'Palestijn'. Het is een strijd om het land, die op veel verschillende niveaus wordt uitgevochten. In de Knesset stemmen Arabische partijen tegen voorstellen die zij 'zionistisch' vinden, en houden vlammende betogen tegen Israël - hun eigen land. Sommige leiders sympathiseren openlijk met Hezbollah en Hamas, ondanks het feit dat ook hun gemeenschap door de raketten is getroffen. Maar ook in kleine praktische zaken strijdt men om het land. Arabieren en Joden claimen vaak hetzelfde land, en beide beschuldigen de ander ervan land te stelen. Joodse boeren in Galilea en de Negev klagen dat Arabieren hun wegpesten om hun land in te kunnen pikken, en de Bedoeïenen wiens dorpen door Israël zijn verwoest pikten dat land volgens Israël illegaal in en tapten illegaal water en stroom af.

De vraag waar het steeds om draait is 'van wie is het land?' Arabieren accepteren veelal niet dat veel land in bezit is van de overheid of semi-staatsorganisaties als het Joods Nationaal Fonds, en strijden daartegen, zowel via de rechter als op het land zelf. Veel land in de Negev wordt bijvoorbeeld gebruikt door het leger, maar veel Bedoeïenen hebben daar geen enkele boodschap aan en vinden dat zij zich overal in de Negev moeten kunnen vestigen. Ook in steden is er een dergelijke strijd. Orthodoxe Joden gaan bewust in een Arabische buurt in Jaffa wonen en kopen er steeds meer huizen op, en Joden zijn uit plaatsen als Akko en Peki'in weggepest. Zolang deze strijd om het land woedt en beide bevolkingsgroepen vaak lijnrecht tegenover elkaar staan lijkt een harmonieus samenleven in gelijkwaardigheid onmogelijk. Let wel: hiermee wil ik discriminatie niet verdedigen, en juist vanwege deze strijd moeten er goede en eenduidige wetten zijn die strikt worden gehandhaafd. Discriminatie is daarbij uit den boze, maar Arabieren moeten ook accepteren dat ze in een staat leven die in meerderheid Joods is en een Joodse identiteit heeft. De aanpak van minister Lieberman werkt averechts, maar de opruiende taal van sommige Arabische leiders gooit ook olie op het vuur.

Om naar het cliché terug te keren, je kunt niet voor Israël zijn maar tegen het zionisme, of Israëls bestaansrecht steunen maar niet als Joodse staat. Het is een idiote bewering, net als 'ik heb niks tegen buitenlanders, maar...' en 'ik ben geen antisemiet want sommige van mijn beste vrienden zijn Joods'. Het is verbluffend hoe makkelijk apologeten van de Palestijnen met dit soort clichés wegkomen, en dat laat zien hoe weinig mensen begrijpen van Israël, het conflict en het zionisme.

In een volgende stukje meer clichés. Je kunt ook zelf voorbeelden aandragen.

Ratna Pelle

Afgelopen vrijdagavond vloog het NOS journaal weer flink uit de bocht. Sander van Hoorn trakteerde de kijker op een verbluffend suggestieve reportage vol met onjuistheden. Aanleiding was de opening van een nieuwe bioscoop in Jenin, en de reportage begon met het positieve nieuws dat het beter gaat in Jenin, mensen weer vertrouwen hebben in de toekomst en er wordt geïnvesteerd. Daarna vervolgde Sander van Hoorn:


"Tijdens de tweede intifada was het vluchtelingenkamp een bron van verzet. Israël maakte een groot deel met de grond gelijk en doodde tientallen mensen. Alleen een beeld gemaakt van een gebombardeerde ziekenauto herinnert daar nog aan. De vluchtelingen profiteren niet van het hernieuwde zelfvertrouwen....."
En: "Een verzetsleider van toen is nu een drijvende kracht achter de bioscoop."

Vanuit Jenin zijn tientallen zelfmoordaanslagen in Israël gepleegd, waarbij honderden mensen werden gedood of voor het leven verminkt. Terroristen uit Jenin hebben aanslagen gepleegd in o.a. Afula, Nahariya, Haifa, Hadera, Jeruzalem en Tel Aviv (zie o.a. hier en hier achtergrondinfo over organisaties in Jenin en de belangrijkste aanslagen die ze hebben gepleegd). Een van de aanslagen die vanuit Jenin werd gepleegd is de aanslag op de Sbarro pizzeria in Jeruzalem op 9 augustus 2001, waarbij onder andere vijf leden van de Nederlandse familie Schijveschuurder omkwamen en verschillende andere kinderen. Israël viel het vluchtelingenkamp binnen nadat er in een maand tijd (maart 2002) meer dan honderd Israëlische burgers waren omgekomen bij aanslagen, voor een groot deel uit Jenin afkomstig. Het maakte niet 'een groot deel van het vluchtelingenkamp met de grond gelijk' hoewel er wel aanzienlijke schade is aangericht. Het volgende citaat maakt dat duidelijk:

Jenin refugee camp housed about 13,000 people, most of whom had come to the West Bank from Jordan after the formation of the Palestinian Authority. The entire camp is about 600 meters long and forms a part of the city of Jenin in the northern West Bank (Samaria). During the Second Intifada, Jenin became a central base for terror groups and terror attacks mounted by several organizations, notably the Palestinian Islamic Jihad, Al-Aqsa Martyrs Brigades, the National and Islamic Front formed by Marwan Barghouti and the Hamas. At least 23 successful suicide attacks and 5 or 6 more that were thwarted originated in Jenin.
(...)
About 1000 IDF troops entered Jenin refugee camp in three directions on April 2, after repeatedly calling on all civilians to leave. The number of civilians who answered this call was not known, so soldiers had no idea how many were left in the camp. This became a factor in combat precautions taken to reduce civilian casualties. According to later estimates, between 1,300 and 4,000 people remained in the camp.
The attack, which had been postponed for 24 hours by rain, was led by soldiers of the Fifth Infantry Brigade, which had not been trained in house to house combat and had just experienced a change of commander. It was soon evident that the entire camp was booby trapped, often with huge bombs. Islamic Jihad terrorist Tabaat Mardawi claimed later that Palestinian fighters had planted "between 1,000 and 2,000 bombs and booby traps" throughout the camp. Some of the bombs weighed over 100 KG. A bulldozer sent down the main street of Jenin detonated 124 such bombs in about 3/4 of a mile.
(...)
During the fighting, IDF bulldozers leveled an area of about 100 X 200 meters centered around the Hawashin neighborhood where the terrorists had holed up in booby trapped houses. This relatively small area was shown in aerial photos by certain media outlets as if it was the entire Jenin camp.

In bijna alle huizen waren valstrikken met explosieven gelegd waardoor het extreem moeilijk was om de terroristen te pakken te krijgen. Toch besloot men om het kamp niet te bombarderen om onschuldige slachtoffers te vermijden. Er kwamen ruim 50 Palestijnen om, meest strijders, en 15 Israëlische soldaten.

Ik begrijp wel dat de NOS dit alles niet in detail kan melden in een reportage van een paar minuten, maar er is geen enkele rechtvaardiging voor het gebruik van het woord 'verzet' om de terreur vanuit Jenin te beschrijven - of beter, te verzwijgen. Verzet klinkt naar acties tegen het Israëlische leger in Jenin, het klinkt naar een strijd tegen bezetting of overheersing en verschaft deze strijd legitimiteit. Het leger was echter totdat het op 31 maart binnenviel niet aanwezig in de Palestijnse steden (het had zich in het kader van de Oslo Akkoorden uit alle Palestijnse steden teruggetrokken). Sinds wanneer heten zelfmoordaanslagen op vrouwen en kinderen 'verzet'? En sinds wanneer heet iemand die een leidende figuur was in een van de organisaties die deze aanslagen pleegden, een 'verzetsstrijder'? Zou het NOS journaal die termen ook gebruiken als het Nederlanders, of Britten of Duitsers had betroffen? Of wordt voor Israël een uitzondering gemaakt, en gelden daar aanslagen van de Palestijnen als legitiem verzet en burgers als een legitiem doelwit? In de Arabische wereld is het normaal om tegen zelfmoordaanslagen en ander terrorisme gericht op onschuldige burgers te zijn, behalve wat betreft Israël, want alle 'verzet tegen een vijandige bezetting' is legitiem. Van het NOS Journaal verwacht ik een wat neutralere kijk op zaken.

De reportage volgde drie dagen na het schietincident met Libanon, dat alle gevaar van een escalatie tot een oorlog in zich droeg. De NOS nam in haar berichtgeving daarover vooral de Libanese versie over en liet bovendien alleen een Libanese legerwoordvoerder aan het woord. Op woensdag werd in tien seconden droog gemeld dat de boom die Israel rooide volgens UNIFIL in Israël stond - waaruit dus blijkt dat Libanon de vorige dag had gelogen. Zoals eerder gemeld, zag men verschillende belangrijke zaken over het hoofd, zoals de vele journalisten aan de Libanese kant en het feit dat vanuit Libanon - zonder waarschuwingsschoten zoals Libanon beweerde - op Israëlische officieren een stukje verderop werd geschoten.

Dinsdag 10 augustus tenslotte meldde de NOS dat Hezbollah Israël beschuldigt van de moord op oud-premier Rafik Hariri en over beelden beschikt van Israëlische spionagevliegtuigen die opnames maakten van routes die Hariri had afgelegd. Wederom ontbreekt een reactie van Israëls kant op deze absurde aantijging. Hezbollah schijnt beelden te hebben van allerlei Israëlische opnames boven Libanon, niet specifiek van routes die Hariri aflegde. Zie ook hier. Los van het feit dat de 'bewijzen' die Hezbollah zegt te hebben tot nu toe niet erg overtuigend zijn, is het ook logisch gezien onzin. Uit Haaretz:

Moreover, why would Israel embark on a complex and enormously risky attempt to kill Hariri - who at the time was the most moderate candidate for Lebanon's presidency and the darling of both the U.S. and France - solely in the hope of being able to somehow incriminate Hezbollah at some future date?

De NOS had op zijn minst het principe van hoor en wederhoor moeten toepassen, en dus ook een Israëlische reactie op de aantijging moeten uitzenden. Bovendien had men wel enige context kunnen geven: Hariri was pro-Westers en een felle tegenstander van de Syrische invloed in Libanon. Hezbollah is pro-Syrisch. Hezbollah wordt ervan verdacht achter de moord te zitten en heeft er dus belang bij om die verdenking te weerspreken en zelf een schuldige aan te wijzen. In Libanon zijn geregeld politici, vooral critici van Syrië en Hezbollah, vermoord.

Het is blijkbaar onmogelijk voor de NOS om een beetje fatsoenlijk en neutraal te berichten over het Midden-Oosten, ondanks het jaarlijkse miljoenenbudget en de publieke gelden en faciliteiten die men tot zijn beschikking heeft. Ik geloof niet dat er een groot pro-Arabisch antizionistisch complot achter zit, en ook niet dat de publieke omroep met de universiteiten en de kunstwereld en andere publieke zaken een groot links bolwerk vormen. Het is wellicht een combinatie van tijdgeest, slordigheid, en meegaan met de mode. Veel buitenlandse journalisten in Israël zijn vooringenomen, en men spreekt elkaar en bevestigt elkaar. Men wordt er verder weinig op aangesproken door collega-journalisten of de hoofdredactie, en boze brieven van kijkers krijgt men toch wel en van beide kanten, dus daar trekt men zich niet al teveel van aan. En sommige 'deskundigen' zeggen nog wel ergere dingen over Israël, dus dan valt zo'n reportage van Van Hoorn nog wel mee, toch? Wat ik niet weet is in hoeverre Van Hoorn bepaalt waarover hij reportages maakt en wie hij spreekt en in hoeverre hij opdrachten krijgt van de hoofdredactie of buitenlandredactie. Het anti-Israël sentiment zit hoogstwaarschijnlijk ook bij de eindredactie, het is de normale manier om ernaar te kijken geworden. Dat de eigen journalistieke normen daarbij veelvuldig worden geschonden is simpelweg schandalig.

Ratna Pelle


Zie ook de onderzoeken naar de NOS berichtgeving over de Gaza Oorlog en een latere periode door stichting WAAR en de Israel Facts Monitorgroep.

Een paar weken geleden stond in NRC Handelsblad een artikel van Guus Valk over de Israëlische onbeschoftheid en lompheid. Hij geeft verschillende voorbeelden van lomp gedrag, van te hard praten ('zelfs tegen babies') en voordringen tot discussies op luide toon over politiek en religie. Uit het artikel blijkt geen interesse in en verbazing over cultuurverschillen, maar een algehele afkeer van het gedrag van 'de' Israëli. Elke nuance of relativering ontbreekt dan ook, en je krijgt als lezer het idee dat Israël een ware hel moet zijn om in te leven. Het ergste vindt Valk nog wel dat hij zelf bepaalde zaken heeft overgenomen:


Na tweeënhalf jaar merk ik dat ik het kopieer. Het gedrag waar ik al die tijd op heb neergekeken, wordt langzaam maar zeker mijn eigen gedrag. Onlangs liep ik, laat ik het een sociologisch experiment noemen, op het postkantoor ook meteen op een balie af en zei dat ik onmiddellijk geholpen moest worden. Ik keek achterom, maar niemand leek het gek te vinden.
Toen de pas gekochte auto het begaf, haastte ik me naar de autodealer en schold hem minutenlang de huid vol. Het was mijn eerste scheldpartij sinds de basisschool. Het beruchte handgebaartje maak ik ook al lang.

Met dat handgebaartje bedoelt hij het zogenaamde Recka gebaar:
Het ergste vond ik altijd de uitgestoken linkerhand, met een tegen elkaar omhooggestoken duim, wijs- en middelvinger. Dat betekent: ‘even wachten’, maar ik heb het lang gezien als een variant op een opgestoken middelvinger.

Dat hij het lang zo heeft gezien wil natuurlijk absoluut niet zeggen dat het zo is bedoeld, zoals ook uit bijvoorbeeld deze Israëlische reactie op zijn stukje blijkt:

Die interpretatie zegt natuurlijk meer over Guus Valk dan over de Israëliërs en is kennelijk de basis voor zijn artikel geworden!
Uit zijn beschrijving blijkt duidelijk dat Valk geen enkel begrip heeft van de lokale gebruiken en deze slechts refereert aan zijn eigen Nederlandse achtergrond. Het bewuste gebaar heeft in feite een vriendelijke bedoeling en wordt vaak gemaakt wanneer verbale communicatie niet mogelijk is.
Zo voorkwam een Israëli jaren geleden met dat gebaar dat ik tegen een auto aanbotste die tijdens het achteruitrijden over het hoofd was gezien.

Een kenmerk van het buitenland is dat men dingen daar anders doet, men heeft andere gewoonten en eigenaardigheden, gevoeligheden en taboes. Van een correspondent van kwaliteitskrant NRC verwacht je dat die buitenlandse gewoonten - ook als ze hem persoonlijk irriteren - in die context kan plaatsen, kan duiden en relativeren. Niet zijn eigen mening of gevoel erbij, maar oog voor wat typisch is voor een land en daarmee misschien ook wel voor wat wij vreemd en normaal vinden, is wat zo'n beschrijving van andere gewoonten interessant kan maken.

Nederlanders staan wereldwijd ook niet bepaald bekend om hun goede manieren en culturele gevoeligheden, maar daar staat wel een directheid, informele omgangsvormen en soms ontwapenende oprechtheid tegenover die ikzelf, maar ook buitenlanders, vaak wel weten te waarderen. Na een tijdje in het buitenland merken veel Nederlanders dat ze die informele omgangsvormen missen, dat de vaak stijve en strikte etiquette regels gaan knellen en irriteren, en verlangen ze naar het 'doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg - sfeertje in Nederland. Buitenlanders vinden ons vaak hard praten, onbeschoft, en weinig rekening houdend met anderen in de omgeving. Ook hebben Nederlanders weinig respect voor gezag en houden niet van teveel hiërarchie. Dit zijn ook typisch Israëlische eigenschappen. Maar waar wij bij onfaire kritiek op onze omgangsvormen altijd zeer wel in staat zijn om de positieve kant van een en ander te benoemen, maakt Valk van de Israëli's een karikatuur. Zo schrijft hij:

Nooit had ik gedacht dat het zou wennen. De onbeschrijfelijke lompheid van de Israëliërs die om me heen in Tel Aviv wonen. Het harde praten, tegen het schreeuwen aan, ook tegen baby’s. Het voordringen bij de kassa, tot aan een mevrouw toe die zich letterlijk voor mijn boodschappenkar gooide om maar eerder aan de beurt te zijn. Het recht vooruit lopen op straat, zonder uit te wijken voor andere voetgangers.
(...)
Etentjes zijn een beproeving. Ieder onderwerp komt op tafel, het liefst politiek en religie. "Wat verdien je", is ook een doodgewone vraag. Conflicten over geld of politiek worden op luide toon beslecht, maar als ik bij de eerste stilte opkijk van mijn bord, lijkt iedereen de ruzie allang weer vergeten te zijn.

Ik moet eerlijk toegeven dat ik bepaalde dingen die hij beschrijft wel herken, maar daar staan positieve zaken tegenover die hij weglaat, bewust dan wel uit een blindheid voor de positieve en leuke kanten van het land en volk. Israëli's zijn spontaan en veel minder onverschillig en individualistisch. Ze bemoeien zich continu met elkaar en vinden dat ook heel normaal. Ze gaan gemakkelijk met elkaar in discussie, maar helpen wildvreemden ook sneller, ook wanneer het om leven en dood gaat. Zo stond ik ervan versteld hoe snel na een ongeluk op een drukke weg in Tel Aviv mensen toesnelden om het slachtoffer te helpen. Mensen blijven niet, zoals hier, langs de kant staan kijken totdat de ambulance komt. Mensen zijn (door de vele aanslagen) ook bijzonder alert en iedereen let op verdachte zaken. Veel aanslagen zijn voorkomen doordat attente burgers en bewakers hun leven offerden om terroristen uit te schakelen. Wat me ook opviel is dat automobilisten continu toeteren maar toch minder agressief overkomen dan Nederlanders op de weg. Ze worden niet agressief, steken geen middelvinger op, maar wachten ongeduldig toeterend in hun auto tot ze erdoor kunnen. In Nederland komen automobilisten al snel kwaad en dreigend hun auto uit als je niet aan de kant gaat. En dan nog iets: je kunt in Israël midden in de nacht door Tel Aviv lopen zonder zich misdragende dronken jongelui tegen te komen. Nederlandse jongeren zuipen zich niet alleen klem, ze worden ook bijzonder onaangenaam met een slok teveel op. Veel geweld is een gevolg van alcoholgebruik, iets dat hier doodnormaal is maar in Israël niet, en de weinige dronken jongelui worden daarop aangesproken - door wildvreemden. Dat maakt Israëlische steden veiliger dan de onze, vooral 's avonds laat en 's nachts.

Israëli's zijn niet de meest vriendelijke mensen, maar wel gastvrij. Wij hebben bij verschillende wildvreemden overnacht, die kennissen van kennissen waren en ons een deel van hun huis ter beschikking stelden, inclusief gevulde ijskast. Mensen nodigen je ook gemakkelijk voor het eten uit, en dan krijg je ook wat. Geen maaltijdsoep met broodjes, maar een tafel vol met salades en verschillende sausjes, gebakken groenten, hummus, en voor de liefhebber natuurlijk vlees. Ik vind het persoonlijk erg jammer dat Israëli's op straat niet wat vriendelijker zijn, maar zie het ook als een gewoonte. Bij ons zegt de caissière bij de AH altijd vriendelijk 'hallo' en 'prettige dag nog', in Israël is dat gewoon niet gebruikelijk. Als je gewend bent aan goede manieren en veel etiquette, is het in Amsterdam overigens ook wel even wennen. Amsterdammers zijn niet zo vreselijk veel vriendelijker en beleefder dan Israëli's, maar wel direct en gezellig.

Je krijgt de indruk dat Valk echt een hekel heeft aan Israël. Het is een en al ellende en de mensen deugen er niet. Het weer deugt er natuurlijk ook niet, en hij laat vaak overduidelijk blijken dat hij de politiek en de religie ook niet vindt deugen. Normaliter hebben correspondenten iets met het land van waaruit zij verslag doen. Ze maken er vrienden, gaan de eigenaardigheden van de mensen en het land waarderen, begrijpen bepaalde zaken beter, verdiepen zich in de geschiedenis en de cultuur. Valk lijkt er alleen maar weerzin tegen te hebben opgebouwd, hij lijkt een hekel te hebben aan de mensen en niet te willen begrijpen waar Israëli's zich tegen afzetten, en hoe zij zijn gevormd. De korte verklaring die hij aan het einde van zijn artikel aanhaalt lijkt meer op een karikatuur dan op een eerlijke zoektocht naar de herkomst van bepaald eigenaardig en ergerlijk gedrag.

Het heeft volgens hem, en anderen, ook te maken met het twintigste-eeuwse ideaal van de 'nieuwe jood', die zich losmaakte uit de conventies van het burgerlijke, passieve Europa. In het zionisme werden ideeën bedacht over de nieuwe jood, die assertief is, "Misschien", zei de kennis, "willen we onbewust aan die standaard voldoen".
Kan zijn, zei ik terug, maar de rest van de wereld begrijpt er niets van. Hostels willen geen Israëlische backpackers. Een hotel in Egypte waar ik was wilde me alleen toelaten als ik kon aantonen dat ik geen Israëliër was. Het Israëlische zakenleven doet nauwelijks zaken in Azië, omdat die markt onbereikbaar is door de gebrekkige antenne voor culturele gevoeligheden van Israëlische zakenlieden.
Israëliërs in Tel Aviv lijkt dat niet te deren. Ze weten dat ze lomp zijn, en zijn er zelfs trots op. Ze zetten zich af, zeggen ze, tegen de stijve Europeanen en de joviale Amerikanen.
"En trouwens", zei een andere kennis laatst tegen me, "het wordt ook wat overdreven. Zo gaat hier het verhaal dat Nederlanders 'sorry' zeggen als iemand anders op hun tenen staat. Dat geloof ik niet.

Egypte is wellicht niet het eerste aangewezen land om als graadmeter te nemen. In Egyptische kranten wordt openlijk geschreven dat de Holocaust wordt overdreven, dat de werkelijke Holocaust door Israël op de Palestijnen wordt uitgevoerd, dat Israël via complotten probeert wereldheerschappij te verwerven en meer antisemitische onzin. Ieder contact met Israëli's wordt er als verdacht beschouwd en kan je je baan kosten, je goede naam of erger. In de Egyptische media wordt een constante hetze gevoerd tegen Israël en tegen normalisering, dat wil zeggen samenwerking, dialoog en culturele uitwisseling en economische betrekkingen, allemaal zaken die wel zijn afgesproken in het vredesakkoord dat beide landen sloten. Overigens verdient Egypte behoorlijk aan de Israëlische toeristen die naar de Sinaï komen, terwijl het zelf haar eigen inwoners verbiedt om naar Israël te reizen. Voor zover het al klopt dat de Israëlische handel in Aziatische landen beperkt is zou dat heel wel kunnen komen door de Arabische boycot van Israël. Arabische landen doen soms zelfs geen zaken met bedrijven die zaken doen met Israël, en de Arabische markt is natuurlijk vele malen groter en dus interessanter dan de Israëlische. Arabische landen eisen vaak dat geen Israëlische delegatie aanwezig is bij allerhande ontmoetingen, topoverleg en culturele evenementen, en maken het zo moeilijker voor Israël om zich in Azië te manifesteren (men heeft Israël ook met veel succes in de VN geïsoleerd, waar Israël nooit lid kon worden van het Aziatische blok, en pas in 2002 onder voorwaarden tot het Europese blok is toegelaten, en om die reden nog nooit plaats heeft mogen nemen in de Veiligheidsraad, waar wel verschillende Arabische landen in zijn vertegenwoordigd, en andere VN commissies en lichamen. Zie ook "Israël en de VN" voor meer informatie hierover).

Guus Valk maakt zoals gezegd van de Israëli een karikatuur en stelt het land als de hel op aarde voor. Als hij het er zo verschrikkelijk vindt, is het wellicht beter voor hem er zo snel mogelijk vandaan te kunnen door overplaatsing naar een land dat hem meer ligt. Een Arabisch land of een land als Japan waar de diepte van je buiging en je precieze woorden bij binnenkomst en vertrek aan strakke regels zijn gebonden. Misschien dat we hem een handje kunnen helpen door NRC een brief te schrijven en te vragen deze man uit zijn lijden te verlossen. Nog een jaar Israël kan fataal zijn.

Stuur je brief aan: opinie@nrc.nl
Of schrijf de redactie via de website: http://www.nrc.nl/achtergrond/article2036912.ece

Ratna Pelle

Onlangs had ik een felle discussie met een paar mensen over antisemitisme, Wilders, islam, moslims en discriminatie. De aanleiding was een artikel in de Telegraaf over het toegenomen antisemitisme. Dat artikel loog er niet om, en schetste een zeer somber beeld, van Joden in heel Nederland die bang zijn en niet meer normaal over straat durven. Het liet er geen misverstand over bestaan wie de daders zijn, en had het continu over 'Marokkaans tuig' en 'Marokkaanse criminelen':

STILTE VOOR de storm, dans op de rand van de vulkaan. In Amsterdam, maar ook elders in het land, regeert de Marokkaanse straatterreur. Het tuig, bijna altijd minderjarig, richt zijn pijlen steeds vaker op Joodse burgers.
(...)
De situatie is explosief en zeker niet alleen in Amsterdam. Overal in het land zijn Joden slachtoffer van Marokkaanse criminelen. In Deventer woont het echtpaar Jaïr en Sylvia, in een huis vlak bij de IJsselkade.
„Het is in de provincie amper beter dan in de grote stad”, zeggen zij. „Het lijkt wel of de generatie Noord-Afrikaanse Nederlanders van tussen de tien en achttien jaar geïnjecteerd is met antisemitisch gif.

Voor een deel is dit helaas geen nieuws, en mij zeker bekend, maar ik schrok vooral van het feit dat ook in 'nette' buurten als Buitenveldert en buiten de Randstad het blijkbaar ook al zo extreem was. Ik besloot een paar mensen naar hun eigen ervaringen te vragen, en kreeg toen naast persoonlijke relazen over hoe de kinderen op school omgingen met vooroordelen en dat veel Nederlanders ook positief reageren op hun Joods-zijn of Israëlische wortels, ook felle kritiek op de islam en moslims te horen, tot en met verontwaardiging over de grootte van een nieuwe moskee die in de buurt was gebouwd. Niet verbazingwekkend, maar ik vind het wel jammer dat moslims en islam gelijk worden gesteld, gematigden en radikalen over een kam geschoren en discriminatie van moslims wordt ontkend of geheel aan henzelf geweten. 'Ze' moeten eerst maar eens de eigen criminelen en extremisten aanpakken die hele buurten onbewoonbaar maken en hun vrouwen slaan' etc. Ook werd uitgebreid verhaald hoe moslims hier worden 'doodgeknuffeld' door linkse politici als Job Cohen, terwijl almaar hogere moskeeën worden gebouwd en 'islamitische criminelen' alweer worden vrijgelaten voordat justitie haar papieren op orde heeft. En de Limburgse PVV-stemmers werden geprezen, want die dragen de Joden nog een warm hart toe en spreken schande van de zich 'beestachtig gedragende moslims' etc.

Als je daar dan op zegt dat je een individu nooit verantwoordelijk mag houden voor wat anderen uit een bepaalde groep doen, en het bovendien de vraag is in hoeverre je van één bepaalde groep kunt spreken als je het over moslims in Nederland hebt, dan wil je het probleem niet zien en steek je je kop in het zand. Spreek je je ergernis uit over het eeuwige verwijt dat links al die problemen zou veroorzaken en liever snoepreisjes voor 'Marokkaans tuig' organiseert dan wat aan de problemen te doen, dan wil je de waarheid niet onder ogen zien. Voor nuance is geen ruimte. Ja, de moslimgemeenschap valt zeker te verwijten dat niet meer leiders en prominenten zich uitspreken tegen het nieuwe antisemitisme, en tegen intolerantie van sommige moslims en bedreigingen aan felle opponenten. En ja, ook ik denk dat Cohen soms wel wat meer voor zijn 'eigen' groep, de Joden, had mogen opkomen. Nee, ik denk niet dat hij er een puinhoop van heeft gemaakt, en ik denk dat zijn dialoog-zoeken ook veel problemen heeft voorkomen of hanteerbaar gemaakt. En ik vind het belangrijk dat discriminatie op grond van religie of etnische afkomst altijd wordt afgekeurd, zeker door mensen die zelf tot een etnische of religieuze minderheid behoren. Ik schrok, kortom, van de polarisatie en de felheid van sommige mensen.

Het is hetzelfde sentiment dat je tegenkomt bij Het Vrije Volk en De Dagelijkse Standaard en een aantal andere websites en blogs, waar ik om die reden ook niet regelmatig kom. De 'linkse kerk' helpt ons land naar de verdommenis, ons belastinggeld wordt verkwist voor dure en nutteloze linkse hobby's als ontwikkelingssamenwerking, milieu, een fatsoenlijk salaris voor laaggeschoolde werknemers, toegankelijke zorg, goed onderwijs, opvang van asielzoekers die geweld en vervolging ontvluchten, etc. Wat ik bij al dat geklaag altijd zo node mis is een klein beetje oog voor de medemens die het misschien wat minder goed heeft getroffen dan jijzelf. Het besef dat mensen niet alle ellende alleen maar aan zichzelf hebben te wijten en dat de samenleving er beter op wordt als zij rekening houdt met minderbedeelden. We zijn inderdaad niet allemaal gelijk en daarom kan ook niet iedereen even goed voor zichzelf zorgen. Bovendien hebben sommige mensen ook echt heel veel pech in het leven. Daarnaast is de zorg voor dier en milieu een plicht, juist voor een van de rijkste landen ter wereld. In plaats van te klagen over belasting, Europa en 'linkse hobby's' zouden we er wel eens bij stil mogen staan hoe goed we het hebben en hoe fijn het is dat we een rechtsstaat hebben, een goed gevulde ijskast, fatsoenlijke wetgeving, goed onderhouden wegen, en niet te vergeten vrede en veiligheid. Allemaal bepaald niet vanzelfsprekend in deze wereld.

Onlangs kwam ik het Wilders sentiment ook tegen tijdens een rommelmarkt in Geleen, waar de standhouders in dialect vertelden over de politie die geen aangifte wou opnemen van diefstal, en het er natuurlijk weer 'zo ene' was, en dan wordt het al sowieso niet serieus genomen. Een oudere Nederlander bekvechtte er met een buitenlands uitziende vrouw over 'van wie de stad was'. Op de Markt in Sittard later die dag was een multicultureel festival bezig, waar een oude hippie van het Vredesbureau in Heerlen spellen verkocht waarin samenwerking en niet competitie centraal staat, en antifascisme speldjes en van die ouderwetse buttons waar ik nog ergens een verzameling van moet hebben. Hij had niet veel verkocht. Ondanks het mooie weer waren er niet echt veel mensen. Ja, dat festival krijgt geloof ik wel iets van subsidie, en dat geld zou wellicht beter besteed kunnen worden aan lessen over tolerantie en religie op VMBO scholen, waar zowel allochtoon als autochtoon baat bij heeft. Misschien dat ze daar ook die spellen wel bij kunnen gebruiken. Maar de meeste mensen daar waren vrijwilligers, die vaak bijzonder creatief moeten zijn om met weinig geld toch iets leuks neer te zetten en die willen laten zien dat het ook anders kan.

Ik vraag mij vaker af waar de woede van mensen vandaan komt, en dan bedoel ik natuurlijk niet de kleine groep die is weggepest uit een buurt of direct met racisme of antisemitisme te maken heeft. Geleen kent voor zover ik weet geen groot Marokkanenprobleem, net als veel andere Limburgse steden en dorpen waar de PVV een kwart of meer van de stemmen haalde. En waar komt de woede van al die Marokkanen tegenover de Joden vandaan? Je gaat toch niet vanzelf een bevolkingsgroep zo haten, een groep die in Nederland zo weinig zichtbaar is? En kijken jochies van 14, 15 jaar nou echt allemaal naar reportages op Al Jazeera over Israëlisch wangedrag en onderdrukking van de Palestijnen? Vertellen hun ouders ze dat de Joden niet deugen? Die hebben wel wat anders te doen zou je denken. Halen ze het uit de Koran? Of is het een manier om hun woede en frustratie tegenover Nederland te uiten, zoals wel wordt geopperd? Daar zou volgens mij eens een goed onderzoek naar moeten komen.

Ik worstel zelf overigens ook wel met de vraag in hoeverre je van een groep kan verwachten dat die daden van een deel van die groep, of van mensen die zich daar zelf toe rekenen, veroordeelt. In het algemeen gebeurt dit misschien te weinig, maar is die eis ook niet een beetje vreemd in een maatschappij waarin het individu steeds meer centraal staat? In hoeverre behoort het moslimstel bij mij tegenover tot 'de' moslimgemeenschap? Ik geloof niet dat ze bij een moskee of organisatie zitten, maar ze houden wel de ramadan en eten halal. In hoeverre horen christenen bij de christelijke gemeenschap? Daar is het percentage dat naar de kerk gaat lager, en is er een veel grotere groep dan onder moslims die wel gelooft 'maar er verder niet veel mee doet'. Joden zijn hechter georganiseerd, maar is een 'georganiseerde' Jood meer verantwoordelijk voor wat andere Joden doen dan eentje die nergens bij hoort? Sommige mensen spreken Joden aan op wat Israël doet, alsof zij daarvoor verantwoordelijk zijn, maar is het niet even terecht dat Marokkanen het niet pikken dat zij op aanslagen door moslimextremisten worden aangesproken? Wat Israël doet is van een compleet andere orde natuurlijk, maar het gaat om het principe. Je bent alleen verantwoordelijk voor je eigen daden. Je kunt je vrienden aanspreken op wangedrag of foute ideeën, je kunt in je organisatie of politieke partij een kritisch geluid laten horen of boos opstappen, en je kunt in blogs, artikelen of ingezonden brieven je onvrede uiten met wat anderen uit jouw religieuze of etnische groep doen. Maar ben je ook verplicht die dingen te doen?

In iedere groep zijn mensen geneigd de massa te volgen, de media en gezagsdragers binnen hun gemeenschap te volgen en geen afwijkend standpunt in te nemen. Men wil geaccepteerd worden en geen ruzie krijgen binnen de groep, men wil de vuile was niet buitenhangen en men wil de eigen positie niet in gevaar brengen. Scholen en ziekenhuizen waar misstanden zijn houden die vaak zo lang mogelijk onder de pet, hetzelfde geldt voor de kerk waar afgelopen jaar bleek dat op grote schaal kinderen waren misbruikt, voor psychiatrische instellingen, voor legers en bedrijven. Het zijn vaak eenlingen die, soms na jarenlang stilzwijgen, naar buiten stappen met een zaak en het wordt ze zelden in dank afgenomen. Bij abstractere gemeenschappen als een land of volk is het misschien wat makkelijker om kritiek te leveren maar voelt men wellicht ook de noodzaak minder. Moet ik mij verontschuldigen voor het racisme van sommige Nederlanders? Ik ervaar dat niet zo, want ik voel geen bijzondere verbintenis met de mensen die zich daaraan schuldig maken. Mijn islamitische overburen zullen dat waarschijnlijk ook niet hebben wanneer zij lezen dat in Amsterdam Joden zijn belaagd door Marokkaanse jongeren.

Toch is juist dit stilzwijgen van de groep volgens sommigen de oorzaak dat zoveel onrecht kan plaatsvinden. Volgens veel mensen uit het toenmalige verzet en volgens filosofen en intellectuelen konden de nazi's zo lang hun gang gaan en zo machtig worden omdat het volk het allemaal accepteerde, omdat iedereen zijn mond hield en slechts hoopte zelf niet aan de beurt te komen. Onrecht kan vaak plaatsvinden en zo lang voortduren omdat (bijna) niemand er tegen in opstand komt. Sommigen gaan zover te stellen dat stilzwijgen medeplichtigheid inhoudt, zoals een van mijn criticasters in de discussie ook beweerde over moslims. Maar dan is zij als PVV-aanhanger ook verantwoordelijk voor wat sommige van die aanhangers doen en beweren. En hoe bepaal je wanneer onrecht erg genoeg is dat je ertegen moet protesteren, of wanneer iemand tot eenzelfde groep of gemeenschap behoort en dus kan worden aangesproken op het gedrag van een ander? Waren in de oorlog alle Nederlanders die zwegen medeplichtig, of alleen zij die bij de NSB zaten, of alleen zij die bepaalde informatie hadden of een bepaalde macht of invloed hadden? Het zijn bijna niet te beantwoorden vragen, en het is over het algemeen weinig constructief om hele gemeenschappen het gedrag van een beperkte groep te verwijten.

Hoe meer moslims het gevoel hebben dat zij zich steeds moeten verantwoorden voor wat de extremisten doen, hoe meer zij geneigd zijn daarvoor excuses aan te dragen en het te bagatelliseren - het is maar een kleine groep, het wordt zwaar overdreven, het is ook verklaarbaar want we worden zo gediscrimineerd, jullie doen xyz dus zeg maar niks, etc. Waardoor de ander zich bevestigd weet dat 'de' moslims alles goedpraten en er dus in feite ook achter staan. Het leidt slechts tot meer polarisatie en wederzijds wantrouwen. Leiders van islamitische organisaties, imams, en politici van Marokkaanse komaf zouden zich wel duidelijker mogen uitspreken over het antisemitische geweld en ander wangedrag van sommige Marokkaanse jongeren. Dit is voor een deel ook wel gebeurd, maar ook zij proberen het teveel goed te praten en van hen mag meer afstand worden verwacht. Bovendien hebben zij posities waarin het effect heeft als ze bepaalde zaken aan de kaak stellen (op dezelfde manier is het belangrijk dat Nederlandse en ook Joodse leiders racisme tegen moslims scherp veroordelen, het geeft zowel een signaal aan die groep alsook aan leden van de 'eigen' gemeenschap). Met name het antisemitisme verdient een harde en gezamelijke aanpak, waarbij de Marokkaanse en moslimgemeenschappen betrokken dienen te worden. Op scholen dient nog meer aandacht te komen voor zowel racisme als antisemitisme, en dat moet verder gaan dan het bekende cliché dat een Jood en een Israëli niet hetzelfde zijn. Ook Israëli's en Joden die volmondig achter alles staan dat Israël doet mag je niet bespugen, uitschelden of in elkaar slaan. Het respect dat je zelf wilt krijgen dien je ook anderen te geven. Daarnaast moet er ook enig tegenwicht worden geboden aan de vaak totaal eenzijdige beeldvorming van Marokkaanse jongeren wat betreft Israël en de Palestijnen. Ze moeten beelden te zien krijgen van hoe Palestijnse kinderen in Israëlische ziekenhuizen worden behandeld, leren dat Israël een rechtsstaat is waar Arabieren in het parlement, regering en hooggerechtshof zijn vertegenwoordigd, en dat zij ook legitieme claims op het land hebben. En tot slot moet de politie antisemitisme serieuzer nemen, sneller herkennen als zodanig en harder optreden.

Antisemitisme is overigens niet alleen afkomstig van buitenlanders. De Telegraaf nog eens:

Antisemitisme is volgens onderzoekers in ons land ’salonfähig’ geworden; het is door brede groepen in de samenleving geaccepteerd. Joden beschimpen, racistische grappen over hen maken. Vooral ook omdat Joden in Nederland vaak beschouwd worden als vertegenwoordigers van de staat Israël. En die treedt immers ’wreed en meedogenloos op tegen de zielige Palestijnen’ is een vooringenomen mening. Bijna de helft van alle strafbare uitingen (vorig jaar 577, volgens het Meldpunt Discriminatie Internet) op internet hebben antisemitisme als onderwerp. Het aantal anti-Joodse scheldpartijen verdrievoudigde in 2009.

Als niet-Jood kom ik antisemitisme met name op internet tegen, bij de vele reacties onder artikelen over Israël en op aparte websites en blogs die geheel of grotendeels gewijd zijn aan het zwartmaken van Joden en Israël. Complottheorieën tieren welig, de Holocaust wordt ontkend of 'genuanceerd' en Israël en het zionisme als duivels gevaar voor de wereldvrede afgeschilderd. Ook op mainstream websites zoals de Telegraaf, de Volkskrant, NRC Handelsblad, NuJij, Spitsnieuws en vele anderen kom ik geregeld antisemitische opmerkingen tegen, waarbij na klachten de meest extreme dingen meestal worden verwijderd. Veel van die blogs en reacties lijken - voor zover dat is na te gaan - afkomstig van autochtone Nederlanders, geen 15 jarig 'Marokkaans tuig', maar vaak mensen met een goede opleiding en behoorlijk belezen. Ze beroepen zich niet op de islam, maar op bekende blanke antisemieten en Holocaustontkenners en op allerlei complottheorieën waarvan de precieze herkomst vaak niet meer duidelijk is, en natuurlijk op Israëls 'nazistische praktijken'.

In voornoemde discussie werd ook geopperd dat (allochtoon) antisemitisme (mede) bestaat omdat wij het tolereren, omdat het - zoals ook de Telegraaf stelt - salonfähig is geworden onder grote groepen autochtone Nederlanders. Dat klopt gedeeltelijk. Veel Nederlanders zijn naar ik aanneem gechoqueerd als zij horen dat een Jood in elkaar is geslagen of belaagd, en dat synagoges zwaar bewaakt moeten worden, al valt de publieke verontwaardiging me nogal tegen. Sommige Marokkanen/allochtonen zeggen zelf ons met antisemitisme te willen choqueren, zoals de AEL met haar Anne Frank cartoons. Nederlanders hebben echter wel erg de neiging om veel antisemitisme als een uitvloeisel van het Israëlisch-Arabische conflict te zien, en het daar te 'parkeren'. En een steeds grotere groep heeft er wel begrip voor dat jonge Marokkanen zich met de Palestijnen vereenzelvigen en het onderscheid tussen Joden hier en Joden daar niet altijd kunnen maken (sommigen praten ook in termen van 'goede' en 'slechte' joden, wat een bijzonder nare bijklank heeft). Wij autochtonen hebben in ieder geval ook genoeg te doen wat dit betreft. We hebben de morele plicht er alles aan te doen dat Joden veilig in ons midden kunnen leven, zowel in de provincie als in 'hun' Mokum.

Ratna Pelle