Israël - Palestina Info - Geschiedenis volgens Ilan Pappe (IMO/Trouw)

Het onderstaande stuk is een reactie van mij op een artikel van Eildert Mulder over Ilan Pappe in dagblad Trouw, getiteld "Palestijnen / Etnische zuivering die nooit is gestopt".

Mijn reactie stond gisteren eveneens in Trouw, in iets andere vorm.

In De Verdieping van 2 februari vertelt Ilan Pappe dat hij weigert de verdrijving van de Palestijnen te zien als een gevolg van een oorlog, omdat de "dorpenvernietiging al vijf maanden aan de gang was voordat de reguliere Arabische legers Palestina in mei 1948 binnenvielen". Het is tekenend voor zijn wijze van geschiedschrijving. Aan die inval ging immers een burgeroorlog van bijna zes maanden vooraf, begonnen door de Arabische gemeenschap in Palestina als reactie op het door de VN voorgestelde delingsplan in 1947. Met name konvooien die de verspreid liggende Joodse gemeenschappen bevoorraadden moesten het ontgelden. De circa 100.000 in Jeruzalem levende Joden raakten volkomen geïsoleerd en een hongersnood dreigde. Aanvankelijk stelde de Joodse gemeenschap zich defensief op, maar toen de situatie nijpend werd ging men tot de aanval over.

In tegenstelling tot wat Pappe beweert, is nooit officieel besloten tot het etnisch zuiveren van Palestina, wel tot het innemen en verwoesten van strategisch gelegen dorpen van waaruit aanvallen werden uitgevoerd. Beide kanten maakten zich schuldig aan oorlogsmisdaden. Hoewel een deel van de Zionistische leiders blij waren met de vlucht van de Arabieren, was er ook scherpe kritiek en werden de Arabieren soms actief in bescherming genomen. Palestijnse en Arabische leiders van hun kant verklaarden openlijk hun doel om de Joden uit Palestina te verdrijven. De belangrijkste Palestijnse leider, Haj Amin Al Husseini, was een overtuigde Nazi die tijdens WO II in Joegoslavië moslims rekruteerde voor de SS en na de oorlog door het Neurenberg tribunaal werd gezocht wegens oorlogsmisdaden. Hij verklaarde tegenover de Britten dat hij dezelfde oplossing voor het 'Joodse probleem' in Palestina voorzag als de Nazi's in Europa hadden toegepast - vernietiging. Niet alle Palestijnse leiders waren zo extreem, maar de Husseini clan had eind jaren '30 in de grote Arabische opstand de meeste gematigdere leiders uitgeschakeld.

Ilan Pappe laat alle feiten weg die hem niet uitkomen, en verdraait vele andere. Hij heeft zijn vooringenomenheid en zijn minachting voor de feiten meer dan eens toegegeven. Zo kwam hij er in zijn vorige boek (uit 2004) rond voor uit dat zijn benadering subjectief is en hij partij kiest voor de onderdrukten (lees: de Palestijnen). Reconstructie van de feiten en achterhalen van de 'waarheid' achtte hij 'ijdel en aanmatigend'. In de film Is Jerusalem burning? repte hij over 'pedante en empiristische historici', die 'veel inkt verspillen aan het achterhalen van aantallen'. Zijn creatieve omgang met de geschiedenis is hem door vakgenoten als Benny Morris zwaar aangerekend. Het verbaast dan ook niet dat Pappe zegt dat de geschiedenis zwart-wit is en de Palestijnen gewoon gelijk hebben. Op deze manier 'weerlegt' hij ook de 'mythe' dat de vluchtelingen door de Arabische leiders waren opgeroepen te vertrekken. Hij en andere nieuwe historici hebben gelijk dat dit niet de enige reden is waarom zij vertrokken, maar er is overvloedig bewijs van dergelijke oproepen, en van vluchtelingen die dit als reden voor hun vertrek erkennen, vaak met een bittere ondertoon. Twee voorbeelden van vele:

Nimr el Hawari, leider van de Palestijns-Arabische Jeugd Organisatie, citeerde in zijn boek Sir Am Nakbah de Iraakse premier Nuri Said: "We zullen het land met onze kanonnen verpletteren en alle plaatsen waar de Joden dekking zoeken vernietigen. De Arabieren moeten hun vrouwen en kinderen naar veilige gebieden brengen tot de strijd geluwd is."

Benny Morris schreef in Righteous Victims: "In sommige gebieden gaven Arabische commandanten het bevel aan de dorpelingen om te evacueren om de grond vrij te maken voor militaire doelen of om overgave te voorkomen. Meer dan een half dozijn dorpen ... werden ontruimd ten gevolge hiervan. Elders, in Oost-Jeruzalem en in veel dorpen in het land, bevalen de commandanten om vrouwen, ouderen en kinderen weg te sturen ..."

Het feit dat de Palestijnen om verschillende redenen vluchtten, zowel vanwege deze oproepen als door actieve verdrijving, alsook vanwege het oorlogsgeweld, allerhande geruchten en de vlucht van hun eigen lokale leiders, is uiteraard te ingewikkeld en 'pedant' voor Pappe.

Pappe's claim dat de vermeende etnische zuivering van weleer nooit is gestopt is absurd. De bevolking in de bezette gebieden is sinds 1967 gestaag gegroeid, de kindersterfte gedaald, en de levensverwachting en het welvaartsniveau gestegen. De nederzettingen zijn verkeerd, de muur en checkpoints maken het leven van de Palestijnen soms onnodig moeilijk, en Israëlische soldaten zijn soms wreed; dit alles staat echter los van het begrip 'etnische zuivering'.

In het interview beweert Pappe dat hij vreest voor het voortbestaan van Israël. Dit is vreemd, aangezien hij elders zegt een binationale staat voor te staan, en hij eveneens beweert dat het zionisme een koloniale beweging is. Pappe heeft in een ander boek geschreven dat "zijn liefde voor het land Palestina zijn afkeer van de staat Israël overtreft" en dat hij tegenwoordig liever Arabisch dan Hebreeuws spreekt. Laat het duidelijk zijn: Pappe ontkent het recht van de Joden op zelfbeschikking en een eigen staat, en verafschuwt alles wat met die staat te maken heeft. Dit is zijn goed recht, maar we moeten zijn kritiek op Israël niet zien in het licht van betrokkenheid bij het land en haar bewoners, maar als propaganda voor de Palestijnen: de Palestijnen zijn de zondebokken, de Palestijnen treft geen enkele blaam, en de Palestijnen behoort het land - al het land - toe.

Ratna Pelle

PS: Kort geleden schreef ik op deze blog ook al over hem in Ilan Pappe en de 'invention of history'.