okt 142012
 

door Tjalling

Aanleiding voor dit stuk is de open brief aan de Nederlandse Christenen die het Christenzionisme in diskrediet wilde brengen.  Aanhangers van deze belangrijke stroming binnen het Christendom zouden de Bijbel niet goed kunnen lezen.  Daar heb ik al eerder aandacht aan besteed.  Dit  artikel gaat in op de wat het Christenzionisme inhoudt en hoe niet-Christenzionisten daar tegenover staan.

Er is geen eensluidende definitie te geven van Christenzionisme.  Algemeen kan worden gezegd dat de benaming Christenzionisme op zich al een definitie is, zij het dan uiterst beknopt.  Onder Christenzionisten worden mensen gerekend die  vanuit hun eigen Christelijke geloofsovertuiging  achter het Zionisme staan.  Concreter  toegespitsts kan worden  gesteld  dat Christenzionisten  de terugkeer van het Joodse volk naar het Heilige Land ondersteunen. Zij staan dus achter de Bijbelse  visie van het herstel van Israël en de terugkeer van de Joden naar hun land uit de Bijbelse tijd,  de toenmalige streken Galilea, Samaria en Judea, en natuurlijk de hoofdstad Jeruzalem (ook Zion genoemd).

De theologie van het christelijk zionisme gaat terug tot de piëtistische protestanten uit de zeventiende  eeuw en sommige groepen Engelse puriteinen uit de achttiende eeuw. De beweging verspreidde zich vanuit Engeland naar het Europese vasteland en de Verenigde Staten. Deze christenen wilden dat hun regeringen de Joden zouden stimuleren en helpen terug te keren naar Palestina (toen onderdeel van het Ottomaanse Rijk). Een belangrijke groepering waren de Plymouth Brethren van de Ier John Nelson Darby (1800-1882), wiens preken en publicaties de leer door Europa en de VS hielpen verspreiden. Kern van dit geloof was dat de Joden na terugkeer alsnog Jezus Christus als verlosser zouden erkennen, die dan zou terugkomen op Aarde en vanuit Jeruzalem een duizendjarig rijk van vrede zou stichten, waarna de Eindtijd zou aanbreken.

Arthur James Balfour (1848-1930)

Met de opkomst van het Joodse zionisme als politieke beweging in de late 19e eeuw namen Joden zelf het voortouw. Ze kregen de steun van Christenzionisten, al stond het overwegend seculiere en deels socialistische politieke zionisme feitelijk op gespannen voet met de vaak conservatieve religieuze opvattingen van het christelijk zionisme. Een markante Christenzionist was Arthur James Balfour, tijdens de Eerste Wereldoorlog minister van Buitenlandse Zaken. In deze functie stelde hij in 1917 de “Balfour declaratie” op, die voorzag in de oprichting van een Nationaal Joods Thuis in het nadien gevestigde Britse Mandaatgebied Palestina.

De laatste eeuw heeft de christen zionistische theologie een hoge vlucht genomen. Dat zal natuurlijk mede verband houden met het oprichten van de Joodse staat Israël.  Over de hele wereld en met een zeer diverse kerkelijke achtergrond, staan vandaag de dag vele honderdduizenden christenen uit de hele wereld klaar om hun liefde voor en steun aan Israël en het Joodse volk uit te spreken èn te tonen.

Er is in principe niets mis met de Bijbelvisie van Christenzionisten. Christenzionisten willen Israël  troosten door te  bidden voor haar vrede en een deel te zijn van wat God in het land doet.  Eerder is hier al gesteld dat er binnen  het brede mondiale kader van het Christendom,  diverse groeperingen  zijn die elk op hun eigen manier de inhoud van de Bijbel verklaren. Dat is op zichzelf positief maar er wordt hierbij helaas vaak een heel belangrijke en humane(!) spelregel over het hoofd gezien; respect voor de –religieuze- overtuiging van de ander.  Het Christenzionisme overtreedt deze spelregel minder omdat de meeste huidige christenzionisten geen bekering van Joden voorstaan maar menen dat ze ook via hun eigen religie tot God kunnen komen en in Zijn ‘heilsplan’ delen.

Enkele voorbeelden van christen-zionistische instellingen.

Een bekende Nederlandse stichting geleid door Christenzionisten is Christenen voor Israël. Deze stichting heeft als doel  om christenen in Nederland en wereldwijd bewust te maken van de betekenis van het Joodse volk in Gods handelen met deze wereld. Haar boodschap naar de kerken is dat het Christendom niet in de plaats van Israël is gekomen.  Zij geeft informatie over volk en staat en roept op tot solidariteit met Israël.  Christenen voor Israël houdt zich voornamelijk bezig met het geven van Bijbels onderwijs met betrekking tot Israël en het bemoedigen en steunen van het Joodse volk.

De Internationale Christelijke Ambassade in Jeruzalem, de ICEJ, is een wereldwijde organisatie die op verschillende manieren hulp verleend. Onder andere via  Aliyah (de terugkeer van Joden naar Israël praktisch ondersteunen) en een sociaal hulpverleningsprogramma (SAP).  De ICEJ organiseert jaarlijks tijdens het Joodse Loofhuttenfeest (Soekot) een mars door de straten van Jeruzalem,  waar tienduizenden christenen van over de hele wereld aan meedoen.

Bezwaren tegen het Christenzionisme.

Kritiek op het Christenzionisme vanuit de kerken komt  met name vanuit de interpretatie dat God in Jezus Christus een nieuw begin heeft gemaakt, en daarmee de oude beloften aan Israel niet meer gelden, en ook dat de christenen in plaats van Israel zijn gekomen, de zogenaamde vervangingsleer. Zonder hierin te geloven kan niemand behouden worden. Dat is op zichzelf al discutabel, niemand heeft immers het recht om uit te maken welk persoon wel of niet behouden zal worden, maar dat terzijde. Het gaat om het verschil van inzicht over de interpretatie en de positie van Jezus Christus.

Niet alleen de schrijvers van de eerder genoemde open brief, ook  diverse andere mensen hebben kritiek op het Christenzionisme.  Medewerkers van Sabeel en de Vrienden van Sabeel in Nederland bijvoorbeeld, denken eveneens te weten dat Christenzionisten de Bijbel niet juist uitleggen.  Ook De PKN-kerk doet af en toe  een duit in het zakje.  Afgelopen voorjaar werd in de Bergkerk te Amersfoort, onder auspiciën van de PKN,  de presentatie van Naim Ateeks boek  ‘Roep om verzoening’ gehouden. Die roep om verzoening  komt vooral neer op stevige kritiek op het  Christenzionisme en het bestaan van een Joodse staat. Voor verzoening met de Joden is bij hen minder ruimte.

Kritiek vanuit Joodse zijde op het Christenzionisme komt vanuit de terechte Joodse angst voor de zendingsdrang van het Christendom en is gebaseerd op ervaringen uit het verleden èn heden.  Het Christendom heeft nog altijd een sterke missiedrang.  De Etsel-groep  bijvoorbeeld, heeft die angst in een opinieartikel helder omschreven:  “Veelal komt de christelijke steun voor Israël voort uit het geloof in de wederkomst van Jezus. Veel christen zionisten zien de terugkeer van Joden naar Israël slechts als tussenstap voor de oprichting van een christelijke staat in Palestina o.l.v. Jezus zonder het rabbijnse Jodendom. De Joden vormen slechts toneelspelers in een christelijk drama waar uiteindelijk geen plaats voor hen is”.

Die kritiek is goed te begrijpen. De beweging van de  Plymouth Brethren van John N. Darby is daar een concreet voorbeeld van.  Joodse bezwaren tegen het  Christenzionisme werpen een helder licht op het dubbele van de naam.  Christenen kiezen immers voor Jezus Christus, Zionisten voor het bestaan van een Joodse staat. Een combinatie van Christen zijn en Zionisme is existentieel gezien vrijwel onmogelijk. Het  Christendom is religieus geïnspireerd, Zionisme gaat uit van een natiegedachte.

Veel Christenzionisten, waaronder ook diverse leden van Christenen voor Israël,  vinden dat de Joden het land wat hen ooit toebehoorde weer helemaal in bezit moeten krijgen, ongeacht wie er nu woont.  Zij zijn daarom tegen  het sluiten van compromissen  en een tweestatenoplossing.  Maar zo komen de Palestijnen er  bekaaid vanaf wat zeker niet bijdraagt tot de oplossing van het Midden-Oosten conflict en het streven naar een duurzame vrede en verzoening.  Mensen die helemaal niet achter de betekenis van de Bijbel staan vragen zich bovendien af, en niet ten onrechte, of de wereld van nu nog precies zo ingericht kan worden als in de tijd toen de Bijbel werd geschreven. Zij staan om die reden ook  kritisch tegenover het Christenzionisme.

Maar ondanks deze genoemde bezwaren  wordt het Christenzionisme tot op hoog niveau in Israël oprecht gewaardeerd.  Netanyahu zei tijdens het in werking stellen van de -op initiatief van Christenen voor Israel gerestaureerde- Montefiore-molen bij Jeruzalem eind augustus 2012:  “Ik geloof niet dat de Joodse staat en het moderne zionisme mogelijk zouden zijn geweest zonder Christelijk Zionisme. Ik denk dat de vele christelijke voorvechters van de wedergeboorte van de Joodse staat en de terugkeer van het Joodse volk in de 19e eeuw de opkomst van het moderne Joodse Zionisme mogelijk hebben gemaakt. Wij hadden altijd de diep gewortelde wens om terug te keren naar ons land en het weer op te bouwen.  Dat werd in de 19e eeuw mogelijk gemaakt, door de opkomst van het Christelijk Zionisme”.   Netanyahu  heeft daarmee een punt, en het is alleszins begrijpelijk dat hij zich positief uitlaat over het christenzionisme omdat Israel al zijn vrienden nodig heeft en de christenzionisten veel voor het land hebben gedaan.

 


Bronnen:

http://mijn-kijk-op.infonu.nl/mens-en-samenleving/71983-opinie-israel-12-christen-zionisten-wederkomst-jezus.html

http://www.icaj.nl/hulpverlening/index2.htm

http://boinnk.nl/blog/tag/christen-zionisme/

http://www.icej.nl/christenzionisme/index2.htm

  3 Responses to “Christenzionisme”

Comments (3)
  1. Als ik me niet vergis, kan je als uiting van de band tussen christenen en Israel, Nes Amim noemen.

  2. In alle redenatie’s moet voor Christen en Jood God centraal blijven staan.
    En God is altijd dezelfde, in het oude, maar ook in het nieuwe testament.
    Hij laat niet varen wat Zijn hand eenmaal begon..
    laat Hij ons dat Werk niet genoeg zien door heel Zijn Woord?

  3. Te veel misslagen veroorlooft Tjalling zich. De Balfour-declaratie werd door de politieke zionisten zélf in elkaar gesleuteld, bijvoorbeeld.
    Ik kan er naast zitten, maar Jezus zou zich in déze staat Israel niet kunnen vinden; niet voor niets lag Hij in de clinch met schriftgeleerden. Een aparte staat (natie) voor Joden hóeft helemaal niet; scheiding van ‘kerk’ en ‘staat’ was Zijn richtlijn. ‘Geef de keizer…’ enz. Christen voor Israel gedraagt zich als Jood/jood, i.p.v. de Voorman te volgen en als christen élke mens zijn plaatsje onder de zon te gunnen, in Israel, Palestina, of waar dan ook.
    Enkel de politiek-zionistische koers volgen, drijft de wereld naar een armageddon; dit mag men dan bijbels duiden, in feite is het toegeven aan kortzichtig eigenbelang. Hebzucht m.a.w.

Social Widgets powered by AB-WebLog.com.